Czwartek, 23 lipca 1925 roku, zapisał się w historii polskiej radiofonii jako dzień, w którym po raz pierwszy przed mikrofonem wystąpiła kapela drumlistów. Intrygujące jest jak na tym ludowym, trzymanym w ustach szarpanym metalowym instrumencie zabrzmiały np. pieśni ukraińskie, romanse cygańskie czy kompozycje Wieniawskiego i Montiego. Drumliści opanowali falę 385 metrów na półtorej godziny. Koncert był finansowany ze składek.

Tego samego dnia „Dziennik Poznański” pisał o ustaleniach dotyczących podziału częstotliwości podczas konferencji w Genewie. O tym wspominaliśmy już w naszym cyklu dwa tygodnie temu, w dniu konferencji. Nie jest to jednak rekord, jeśli chodzi o powolne tempo docierania wiadomości do polskich czytelników. W środę, 22 lipca 1925 roku, na łamach brytyjskiego tygodnika „Wireless World” ukazała się notatka dotycząca polskiej radiofonii przedrukowana przez „Dziennik Poznański” dwukrotnie – najpierw 9 sierpnia bez podania źródła, a później 20 sierpnia ze źródłem i redakcyjnym komentarzem. Zerknijmy do tłumaczenia z oryginału:

Polskie Towarzystwo Radiotechniczne w ostatnim czasie wystąpiło do polskiego Rządu o zgodę na instalację w tym kraju dwóch stacji nadawczych – jednej w Warszawie, o mocy 15 kW, nadawanej z anteny zainstalowanej na dwóch stumetrowych masztach i drugiej, dwukilowatowej, w Poznaniu lub Krakowie.

W dalszej części notatki wskazywano na powiązania międzynarodowe PTR, sugerowano, że Rząd będzie uczestniczył w zarządzaniu i uzyska udział w zyskach oraz prognozowano, że budowa może zakończyć się osiem miesięcy po uzyskania pozwolenia. Tak sprawę po miesiącu skomentował wspomniany już „Dziennik Poznański”:

Wprost nadzwyczajne rzeczy dzieją się z koncesją na stacje radjofonicze. Ktoś u góry myśli, radzi, coś robi, ale nikomu nie przyszło do głowy poinformować urzędowo nas radioamatorów. Żeby się czegoś dowiedzieć musimy czytać… zagraniczne czasopisma. W „Wireless World” nr 4 z 22 lipca br. czytamy, że PTR chce założyć w Warszawie 15 klw. stację nadawczą i 2 klw. w Poznaniu lub Krakowie. A tu na miejscu z trudem zdobywa się nieurzędowe potwierdzenie tych wiadomości.

Czy nie wstyd, że z powodu tej metody milczenia my polscy radioamatorzy musimy wyszukiwać nowin o naszej radiofonji w angielskich czasopismach? Już parokrotnie wykazywaliśmy ogromne znaczenie radioamatorstwa, a nawet nasi amatorzy zmuszeni byli zwracać uwagę na łamach naszego pisma na przedpotopowy system nadawania Warszawskiej Centrali oraz pouczać pp. fachowców. Oby teraz tylko pp. fachowcy nie doczekali się jakiejś bolesnej nauki w sprawie radiofonji.

Wreszcie musimy zadać pytanie: kto dla kogo – czy radiofonja dla amatorów czy amatorzy dla radiofonji? A może u nas zastosują zasadę, że radiofonja jest dla paru urzędników pracujących nad ustawą oraz dla kieszeni pp. posiadaczy koncesji?

Tekst ten ukazał się w tym samym numerze, co informacja o przyznanej już koncesji… Do tego będziemy w naszym cyklu jeszcze wracać. Czy oburzenie redaktora podpisującego się inicjałami K. L. było słuszne? Na przepływ informacji z całą pewnością można było wówczas narzekać… nowością w notatce z „Wireless World” są nie tylko moce, ale też informacja o samodzielnym ubieganiu się o koncesję przez PTR. Ale czy informacjom tym można wierzyć w stu procentach? 3 czerwca 1925 roku pismo to donosiło o podjęciu decyzji o wykorzystaniu do retransmisji programów warszawskich komercyjnej stacji nadawczej w Krakowie. Miesiąc później ten sam tytuł doniósł, że informacja ta była nieprawdziwa.

Ilustracja tytułowa: Zestaw drumli

Źródło ilustracji tytułowej: Wikipedia (https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:2023_Drumle.jpg)