RadioPolska.pl - Jeszcze więcej radia!

Jeszcze więcej radia!
Ilustracja tytułowa dla dnia: 30.07.1925. Zdjęcia ilustrujące „Małpi proces” w „Ilustracji” i „Expressie Porannym”. Źródło: „Ilustracja” 33/1925, „Express Poranny”, 30.07.1925

Pisaliśmy już, że ówczesna prasa chętnie drukowała fotografie dzieci z odbiornikami, był też wyglądający niczym bohater „Niekończącej się opowieści” pies słuchający radia… ale „Express Poranny” z 30 lipca 1925 roku poszedł jeszcze dalej. Ukazało się w nim zdjęcie ubranej w kubraczek małpy ze słuchawkami na uszach. Podpis pod fotografią głosił:

W pismach amerykańskich ukazała się powyższa fotografia z napisem: osobnik, którego najbardziej interesuje proces w Dayton.

Czym był owy proces w Dayton, nazywany również „małpim procesem”? Wydarzeniem, które poruszyło Stany Zjednoczone i – jak ustalił Kazimierz Pasek na łamach portalu National Geographic, pierwszą sądową batalią transmitowaną przez radio za Oceanem. Chodziło o spór pomiędzy stanem Tennessee, który na swoim terenie wprowadził zakaz nauczania darwinizmu a nauczycielem… WF-u, który nowemu prawu się nie podporządkował. W czasie rozprawy – w dniach od 10 do 21 lipca 1925 roku – przed gmachem miejscowego sądu miało zgromadzić się niemal pięć tysięcy osób, na miejsce dowieziono też kilka szympansów… i zapewne jednego z nich uwieczniono na wspomnianej fotografii. Jak zakończył się owy spór? Ława przysięgłych uznała, że nauczyciel jest winny, a sędzia nałożył na niego karę wysokości 100 dolarów. Było to na rękę organizatorom prowokacji, chcieli bowiem by sprawa dotarła do Sądu Najwyższego i by ten uchylił sporny przepis… dalej poszło jednak nie po ich myśli, bowiem na ścieżce odwoławczej wyrok uchylono ze względów proceduralnych. Chodziło o to, że wysokość tak dotkliwej kary powinna określić ława przysięgłych, a nie sędzia… W efekcie sprawa do Sądu Najwyższego nie trafiła, a zakaz obowiązywał przez kolejne ponad czterdzieści lat.

Tymczasem powróćmy nad Wisłę. Czwartek był kolejnym w tym tygodniu dniem, w którym nadawany był program na fali 385 metrów. Przed mikrofonem stacji PTR wystąpił chór V koła śpiewaczego Wydziału Kultury i Sztuki Magistratu m.st. Warszawy pod dyrekcją prof. Adolfa Szczygielskiego. Wykonano m.in. pieśni Stanisława Moniuszki, Miłosza Kotarbińskiego, Ignacego Kossobudzkiego i Władysława Lachmana.

Teraz po raz kolejny zagłębmy się w listę osób wspierających stację PTR. Dziś litera B.

  • - Tadeusz Barczewski z Warszawy (-/-/-/4/-),
  • - Stefan Barylski z Warszawy (-/-/-/10/-),
  • - Stanisław Berent (-/-/5/-/-) – zawiadowca stacji w Pruszkowie,
  • - Wacław Berliński z Warszawy (-/-/-/3/-) – uczestnik publicznych zbiórek,
  • - Emil Betcher z Warszawy (15/-/-/-/-),
  • - Bielak z Rembertowa (-/-/5/-/-),
  • - Franciszek Bilek z Warszawy (-/-/-/6/-) – elektrotechnik, były dyrektor elektrowni w Radomiu,
  • - Stanisław Bissenik z Warszawy (-/-/-/6/-),
  • - Wacław Błażejowski z Warszawy (3/-/5/-/-) – redaktor miesięcznika „Maszyny Rolnicze”,
  • - (Edward) Bober-Milewski z Warszawy (-/-/-/3/-) – Biuro Techniczne Instalator,
  • - Stefan Boguszewski z Warszawy (3/-/-/-/-) – to imię i nazwisko nosił m.in. polityk, przyszły senator, wówczas członek zarządu Centralnego Związku Kółek Rolniczych,
  • - Emil Böhm z Warszawy (-/-/-/5/-) – jego imię i nazwisko znajduje się w rozwiązaniach drukowanych w prasie zagadek,
  • - Stanisław Bojarski z Warszawy (-/-/6/-/6),
  • - Bogusław Borkowski z Warszawy (-/-/-/3/-),
  • - Karol Boroński z Warszawy (-/-/-/5/-),
  • Ciąg dalszy nastąpi…

Program na czwartek, 30 lipca 1925 roku (Warszawa)

Godzina 20:00-22:00 / Fala 385 metrów // Koncert urządzony staraniem Centralnego Komitetu Polskich Zrzeszeń Radiotechnicznych – Koncert chóru V koła śpiewaczego Wydziału Kultury i Sztuki Magistratu m.st. Warszawy pod dyrekcją prof. Adolfa Szczygielskiego

Stanisław Moniuszko: Po nieszporach z III aktu opery Halka
Chór V koła śpiewaczego Wydziału Kultury i Sztuki Magistratu m.st. Warszawy pod dyrekcją prof. Adolfa Szczygielskiego (śpiew)

„Radjofon Polski” (24.07.1925), „Express Poranny” (30.07.1925), „Polska Zbrojna” (30.07.1925)

Miłosz Kotarbiński: Noc majowa
Chór V koła śpiewaczego Wydziału Kultury i Sztuki Magistratu m.st. Warszawy pod dyrekcją prof. Adolfa Szczygielskiego (śpiew)

„Radjofon Polski” (24.07.1925), „Express Poranny” (30.07.1925), „Polska Zbrojna” (30.07.1925)

Ignacy Kossobudzki: Stach
Fr. Dymmek-Szczygielska (śpiew)

„Radjofon Polski” (24.07.1925), „Express Poranny” (30.07.1925), „Polska Zbrojna” (30.07.1925)

Felix Mendelssohn-Bartholdy: Pójdź ze mną <Entflieh' mit mir>
Chór V koła śpiewaczego Wydziału Kultury i Sztuki Magistratu m.st. Warszawy pod dyrekcją prof. Adolfa Szczygielskiego (śpiew)

„Radjofon Polski” (24.07.1925), „Express Poranny” (30.07.1925), „Polska Zbrojna” (30.07.1925)

Stanisław Moniuszko: Dwie zorze <Hej tam u górze>
Mieczysław Salecki (śpiew) /tenor opery warszawskiej/

„Radjofon Polski” (24.07.1925), „Express Poranny” (30.07.1925), „Polska Zbrojna” (30.07.1925)

Wacław Lachman: Sztandary polskie w Kremlu
Chór V koła śpiewaczego Wydziału Kultury i Sztuki Magistratu m.st. Warszawy pod dyrekcją prof. Adolfa Szczygielskiego (śpiew)

„Radjofon Polski” (24.07.1925), „Express Poranny” (30.07.1925), „Polska Zbrojna” (30.07.1925)

Melodie ludowe w układzie Maszyńskiego: Oj, w polu jezioro
Chór V koła śpiewaczego Wydziału Kultury i Sztuki Magistratu m.st. Warszawy pod dyrekcją prof. Adolfa Szczygielskiego (śpiew)

„Radjofon Polski” (24.07.1925), „Express Poranny” (30.07.1925), „Polska Zbrojna” (30.07.1925)

Ilustracja tytułowa: Zdjęcia ilustrujące „Małpi proces” w „Ilustracji” i „Expressie Porannym”

Źródło ilustracji tytułowej: „Ilustracja” 33/1925, „Express Poranny”, 30.07.1925

Comments

There are no comments

Post a comment