Wtorkowy program Warszawskiej Stacji Radjofonicznej korespondował z poniedziałkowym. Po wczorajszej pierwszej lekcji języka francuskiego nadano wieczór starej muzyki francuskiej z udziałem Tria Kmita i Stefanii Millerowej. Oprócz tego Alojzy Kaszyn w „Kwadransie literackim” odczytał wiersze 66-letniego wówczas Jana Kasprowicza z dopiero co wydanego tomu „Mój świat”, a dr Tadeusz Klimowicz, docent Wolnej Wszechnicy Polskiej, w ramach powszechnych radiowykładów opowiedział o celu badań psychologicznych w szkolnictwie.

Tego dnia swoje czterdzieste trzecie urodziny świętował znany nam już Józef Sendecki, śpiewak, aktor i reżyser. Jak podaje Encyklopedia Teatru Polskiego, uczył się malarstwa, rysunku i muzyki. Do roku 1926 występował w warszawskim Teatrze Nowości, potem na jeden sezon trafił do Katowic, a następnie – w latach 1928-1939 – był częścią zespołu Teatru Wielkiego w Poznaniu. W czasie okupacji przebywał w Warszawie. Zajmował się organizowaniem występów artystycznych w kawiarniach. Po wojnie wrócił na scenę, najpierw w Warszawie, a później w Poznaniu. W 1965 roku obchodził sześćdziesięciolecie pracy artystycznej. Zmarł w roku 1973.

Zgodnie z wczorajszą zapowiedzią powróćmy jeszcze do rozmowy redaktora „Kurjera Polskiego” z Romanem Rudniewskim. Cytowaliśmy już odpowiedzi na pytania o opóźnienie rozwoju radiofonii w Polsce. Dziś m.in. o podejściu do radia polskiego społeczeństwa i rozwoju zagranicą.

– Czy społeczeństwo polskie naogół rozumie znaczenie i potrzebę rozpowszechnienia radjo?

– Wydaje mi się, że tak: dowodem tego może służyć coraz większe zainteresowanie się naszą tymczasową stacją nadawczą, zorganizowaną z inicjatywy PTR przez centr. kom. polskich zrzeszeń radjotechn. przy finansowem poparciu tow. „Polskie Radjo”. Stacja ta prowadzona jest jako prowizoryczna, zasięg jej wynosi około 200 klm., a jednak stacja nasza bywa słyszana w promieniu 600 klm., czyli że na obszarze całej Polski, a nawet przyniosła pieśni i muzykę polską aż do Londynu. Tyle, mimo trudnych warunków, zdołała zdziałać inicjatywa prywatna: nasze prowizorjum radjofoniczne ma już dziś w całej Polsce około 25 tysięcy słuchaczy.

– Co zdaniem pana prezesa należałoby uczynić dla jaknajwiększego rozpowszechnienia radjofonji w Polsce?

– Byt każdego towarzystwa radjofonicznego oparty jest na ilości abonentów: opłaty abonamentowe za prawo słuchania koncertów są stosunkowo b. niskie (np. w Polsce – 3 złote). By osiągnąć znaczną ilość abonentów – należy prowadzić b. wytężoną propagandę radja, bądź drogą odczytów z tej dziedziny, bądź demonstracji publicznych i koncertów, bądź wreszcie – przez artykuły w prasie, uświadamiające społeczeństwo o potrzebie zastosowania tego dorobku kultury w życiu codziennem. Twierdzę stanowczo, że osoba, która raz zainstalowała u siebie aparat odbiorczy, nie będzie chciała już się nigdy tego pozbawić…

– Jak przedstawia się rozwój techniki radjowej zagranicą?

– Postęp w tej dziedzinie jest poprostu żywiołowy. Zdołano już wynaleźć fale kierunkowe, umożliwiające nadawanie głosu w określonym ściśle kierunku: aeroplany są w stałem telefonicznem połączeniu z ziemią, pociągi i samochody zaopatrzone w aparaty nadawczo-odbiorcze. Niedawno będąc w Londynie jechałem z Scotland Yard do Craydon, w ciągu drogi (kilkunastu kilometrów) połączyliśmy się przez naszą samochodową radjostację z miejską centralą telefoniczną w Londynie, a przez nią z jednym z naszych abonentów i porozumienie wypadło doskonale.

– Kiedyż, zdaniem pana prezesa, i my w dziedzinie radja do takiego rozwoju dojdziemy?

– Sądzę, że praca na wielką skalę wkrótce się rozpocznie, przypuszczalnie z dniem uruchomienia wielkiej stacji nadawczej w Warszawie, która będzie najsilniejsza w Europie. Wówczas Polska odrazu zajmie należne jej miejsce w tym prawdziwym koncercie państw europejskich. Uroczyste otwarcie naszej stacji nastąpi prawdopodobnie już w dn. 1 kwietnia rb.

– Fatalna data! – zauważyłem, ściskając na pożegnanie dłoń dzielnego organizatora i prawdziwego entuzjasty radja – p. Rudniewskiego.

I tu czytając sformułowania typu „nasza stacja” trudno odnieść wrażenie o jakiejkolwiek wrogości dyrektora PTR wobec Polskiego Radia. Wywiad ten przedrukował w piątek, 5 marca 1926 roku „Dziennik Poznański”.

Ilustracja tytułowa: Józef Sendecki

Źródło ilustracji tytułowej: Narodowe Archiwum Cyfrowe