Rozwiązaniem opisywanych wczoraj krakowskich problemów antenowych mógłby być patent francuski, opisany w 13 czerwca 1925 roku w „Dzienniku Poznańskim”.

Patent przewiduje użycie w charakterze antenny w aeroplanach gazów wydzielanych przez motor i odprowadzanych zwykle kominkiem. Wobec wysokiej temperatury są one silnie zjonizowane i służą dobrym przewodnikiem. Próby dokonane za pomocą tej antenny dały podobno zupełnie zadowalające wyniki. Zresztą idea ta nie jest zupełnie nowa, bo już przed rokiem dokonywano prób ze słupem dymu wychodzącym z komina, aczkolwiek z dość słabym wynikiem.

A skoro już jesteśmy przy tematach okołoradiowych i Francji… Ten sam tytuł tego samego dnia podawał:

W miasteczku Wimereux na francuskim wybrzeżu Pas de Calais z międzynarodowych składek powstaje pierwszy pomnik radjo. Staje on w miejscu, gdzie paryski profesor Branly za pomocą wynalezionego przez siebie Koherera poraz pierwszy odebrał w roku 1899 sygnały przesyłane do niego przez Marconiego z drugiej strony kanału. Na owe czasy była to już bardzo wielka odległość i tylko wynalazek Koherera, który oddawna już poszedł w zapomnienie, pozwolił na jej przezwyciężenie.

Telegram zapisany alfabetem Morse’a wysłano 29 marca 1899 roku z latarni morskiej South Foreland w Dover w południowo-wschodniej Anglii. W tłumaczeniu brzmiał on mniej więcej tak:

Pan Marconi przesyła panu Branly’emu wyrazy uznania za pomocą bezprzewodowego telegrafu przez Kanał La Manche. Ten piękny rezultat wynika częściowo z niezwykłego dzieła pana Branly’ego.

Można przypuszczać, że budowa pomnika w roku 1925 jednak nie doszła do skutku, bowiem dwanaście lat później francuskie gazety pisały o podobnej inicjatywie. 1 sierpnia 1937 roku burmistrz Wimereux uruchomił publiczną zbiórkę na ten cel. Wtedy próbowano też ustalić w którym konkretnie miejscu odebrano telegram Marconiego. Według doniesień prasowych projekt pomnika wykonali architekci Louis-Marie Beaucamp z Lille i Pierre Drobecq z Boulonge-sur-Mer… Jednak wiele wskazuje na to, że i wówczas się nie udało. Źródła opisujące stojący dziś przy wybrzeżu głaz z tablicą upamiętniającą wydarzenie jako inicjatora jego ustawienia wskazują miejscowego przedsiębiorcę i prezesa biura turystycznego Josepha Malahieude’a, a jako moment odsłonięcia 27 lipca 1969 roku – dla upamiętnienia 70-lecia odebrania pierwszej wiadomości. Zastanawiające jest, że na dostępnych w internecie zdjęciach tablicy widnieje 29 kwietnia 1899 roku… Analogiczna tablica po drugiej stronie kanału La Manche, ufundowana przez córkę Marconiego Elettrę, odsłonięta została 29 marca 1999 roku.

A skoro odeszliśmy już od broadcastingu, to jeszcze jedno doniesienie o innym wykorzystaniu radia na świecie. „Express Poranny” z 10 czerwca 1925 roku donosił:

Policja nowojorska używa z powodzeniem radjotelefonu do służby łączności między poszczególnymi oddziałami. Aparat iskrowy daje sygnały zapomocą znaków świetlnych i natychmiast po stwierdzeniu dokonanego przestępstwa może zaalarmować dowolną ilość posterunków i komjsariatów policyjnych.

Trudno powiedzieć jakie „sygnały świetlne” miał na myśli autor, ale na zdjęciu widać raczej… mikrofon…

Ilustracja tytułowa: Głaz upamiętniający łączność z Wielką Brytanią w Wimereux we Francji

Źródło ilustracji tytułowej: Wikipedia (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Marconi_wimereux_1899.jpg)