W sobotę, 27 czerwca 1925 roku, w krakowskim dzienniku „Czas” ukazała się niewielka notatka, która w gąszczu innych informacji mogła umknąć mniej uważnym czytelnikom. W okresie, gdy w Warszawie naradzano się komu przyznać koncesję, w grodzie Kraka zapowiadano budowę własnej stacji nadawczej!

Grono miłośników radja w Krakowie podjęło starania celem wybudowania w naszem mieście stacji nadawczej o sile co najmniej 100 watów. Stacja ta zastąpiłaby właściwą stację broadcastingową, której urządzenie jest w obecnych warunkach nieosiągalne. Zdołano już uzyskać odpowiednie kredyty oraz koncesję, którą otrzymał zarząd powszechnych wykładów uniwersyteckich, tak ze z początkiem jesienie rozpocząć się mogą pierwsze produkcje radjofoniczne.

Kilka dni później „Dziennik Poznański” ujawnił kto kryje się pod pojęciem „grono miłośników radja”. Za inicjatywą stał wspominany już w naszym cyklu inż. Aleksander Skrypczenko, przedstawiany w tekście jako kierownik krakowskiej wytwórni aparatów radiofonicznych. Pisaliśmy o nim w lutym, gdy „Ilustrowany Kuryer Codzienny” – pomijając dorobek Stefana Manczarskiego – twierdził, że to on jest konstruktorem pierwszego polskiego radioodbiornika.

Jest w tych doniesieniach kilka zaskakujących stwierdzeń… Szczególnie zastanawiające jest to o otrzymanej koncesji, skoro w stolicy decydowano się na monopol i nie podjęto jeszcze decyzji komu go przyznać. Można przypuszczać, że autorzy projektu mieli tu na myśli paragraf 5 ustawy:

Koncesje lub zezwolenia na zakładanie, utrzymywanie, eksploatowanie stacyj nadawczych, względnie nadawczo-odbiorczych, mogą być udzielane następującym prywatnym osobom fizycznym i prawnym: […]

V. Wyższym zakładom naukowym technicznym i tym spośród średnich zakładów technicznych, których program nauk obejmuje radjotechnikę, a to w celu praktycznego zaznajomienia słuchaczy z urządzeniami i obsługą radjostacji.

Chodziło zatem o podobne naciągnięcie paragrafu, jak w przypadku fabrycznej stacji PTR, która wedle przepisów służyć mogła li tylko do „sprawdzania i demonstrowania wyprodukowanych aparatów oraz przeprowadzania doświadczeń”. Wspomniany „Dziennik Poznański” sugerował podobne rozwiązanie dla Poznania.

Czy nie znajdzie się kilka ludzi dobrej woli wśród naszych radjotechników, którzy – odłożywszy na bok sprawy osobiste – staną do wspólnej pracy nad uruchomieniem stacji radjofonicznej, w porozumieniu – za przykładem Krakowa – z władzami Uniwersytetu lub innej instytucji publicznej?

Apel padł na podatny grunt, ale o tym innym razem… Na zakończenie pozostajemy w Poznaniu, ale przy ludziach bez dobrej woli… przyjezdnych… Pisał o tym „Dziennik Poznański”:

W tych dniach dokonano w Poznaniu kilka kradzieży. Między In. dokonano kradzieży z włamaniem do Plucińskiego przy Fran. Ratajczaka. Łupem złodzieji stały się aparaty fotograficzne. Wczoraj dokonano kradzieży w ateljer fotograficznem ft. Stolski przy ul. 27 Grudnia. Skradziono aparaty fotograficzne i radjo łącznej wartości około 3000 zł. Dzięki energicznym dochodzeniom Policji kryminalnej złodzieja wyśledzono w osobie Aleksandra Ludowicza alias Józefa Lubołyńskiego z Wilna. Skradzione rzeczy przywrócono poszkodowanym. Przy Ludowiczu vel Lubołyńskim znaleziono pozatem szereg rzeczy pochodzących z kradzieży. Między In. miał on przy sobie radioaparat (typ 6. 9. 5. Hausman-Paris), lupę, smoczki gumowe, akumulator, strzykawki lekarskie, mydło itp. Rzeczy znajdują się w przechowalni policji, pokój 37, Pl. Wolności.

Jaka kara spotkała Wilnianina za powyższe kradzieże nie udało nam się ustalić.

Ilustracja tytułowa: Notatka z „Nowej Reformy” oraz twórca krakowskiej stacji Aleksander Skrypczenko

Źródło ilustracji tytułowej: „Nowa Reforma”, 27.06.1925, „Światowid” 10/1925