Pierwsza audycja sfinansowana ze zbiórki prowadzonej przez Centralny Komitet Polskich Zrzeszeń Radiotechnicznych w całości poświęcona była Stanisławowi Moniuszce. Rozpoczęła się o godzinie 20:00 od przemówienia inauguracyjnego Stanisława Odyńca, a następnie słowa wstępnego o kompozytorze wygłoszonego przez współpracującego ze stacją z ramienia Rzeczpospolitej pedagoga muzycznego i kompozytora Adama Wieniawskiego. Potem przy fortepianie zasiadł 52-letni pedagog, popularyzator muzyki, krytyk i kompozytor Edmund Walter, a przy mikrofonie stanęli Maryla Zacharkiewiczówna i Mieczysław Zudar, dyrektor zamkniętego w styczniu satyrycznego Teatru Stańczyk. Artyści wykonywali arie i duety z „Halki” – „Jako od wichru krzew połamany”, „O Jaśko! Mój drogi!”, „Skąd tu przybyła”, „Gdyby rannym słonkiem”, „A widzisz Jontku”, „I ty mu wierzysz” oraz „Wszak ci mówiłem, prosiłem przecie”. Audycja trwała dwie godziny.

Poświęcenie całej audycji jednemu tematowi było założeniem Komitetu, realizowanym potem w kolejnych audycjach. Tak pisał o tym „Radio-Amator” w numerze z 25 sierpnia 1925 roku:

Kierownictwo koncertów radjofonicznych, wyłonione przez Centr. Kom. Pol. Zrzesz. Radjotechn. postawiło sobie za warunek zasadniczy, aby w programach tych koncertów zachować jednolitość. W ten sposób starano się osiągnąć pewien indywidualny charakter poszczególnych programów, by przez to wzbudzić większe nimi zainteresowanie wśród słuchaczy. W pewnej mierze dało się to osiągnąć, czego dowodem liczne listy słuchaczy pod adresem Centr. Komitetu. Równocześnie z tym, kierownictwo dążyło do nadania koncertom charakteru polskiego, wychodząc ze słusznych założeń, iż polski słuchacz tego przedewszystkiem żądać będzie od swej stacji.

Zainaugurowane zostały koncerty Centr. Komitetu wystawieniem „Halki” Moniuszki. Była to pierwsza próba odtworzenia przez nasz radjofon opery. Z konieczności musiano się ograniczyć do odśpiewania poszczególnych arji oraz duetów. W przyszłości jednak mają być opery odtwarzane na tle recytacji libretta, w ten sposób objaśnienia i uzupełnienia słowne zastąpią dekoracje oraz wygląd i ruch artystów na scenie, dając pełniejsze wrażenie danego utworu operowego.

Wspominaliśmy wczoraj, że swego rodzaju nagrodą za wsparcie była publikacja nazwiska na liście darczyńców drukowanej w „Radio-Amatorze”. Kolejne jej części znalazły się w numerach z lipca, sierpnia i września 1925 roku. Przyjrzyjmy się teraz kim były osoby które się na niej znalazły. Zestawienie zawartych tam danych z innymi źródłami z tamtego okresu sugeruje, że przekrój społeczny był bardzo szeroki. Począwszy od zwykłych, anonimowych z punktu widzenia historii obywateli, wpłacających po 1, 2 czy 3 złote – czasem byli to stali uczestnicy różnych zbiórek ogłaszanych w prasie – poprzez wojskowych, urzędników, prawników, lekarzy, społeczników, księży, nauczycieli, drobnych kupców, a skończywszy na przemysłowcach czy pionierach polskiej motoryzacji i lotnictwa. Deklarowane przez tych ostatnich kwoty sięgały nawet 100 zł. Wśród mniej więcej 380 nazwisk – dokładna liczba nie jest możliwa do ustalenia z uwagi na pomyłki przy rozszyfrowywaniu odręcznego pisma – co najmniej 11 osób stanowiły kobiety. „Co najmniej” ponieważ niekiedy po inicjale i nazwisku nie dało się rozróżnić płci. Było też co najmniej siedmiu księży (przy tylu nazwiskach znalazł się dopisek ks.) i czterech lekarzy. Zgodnie z wczorajszą zapowiedzią w kolejnych odcinkach przedstawiać będziemy fragmenty tej listy oraz – w niektórych przypadkach – odnalezione w źródłach archiwalnych dodatkowe informacje o wpłacających.

Ilustracja tytułowa: Pocztówki z obrazami inspirowanymi „Halką” Stanisława Moniuszki

Źródło ilustracji tytułowej: Polona.pl: Widokówki