14 lipca od 1880 roku we Francji obchodzony jest corocznie, z przerwą w okresie II wojny światowej, Dzień Bastylii – najważniejsze święto narodowe nad Sekwaną, upamiętniające rozpoczęcie dziewięćdziesiąt jeden lat wcześniej Rewolucji Francuskiej. W 1925 roku obchody tego dnia zorganizowano również w stolicy Polski. O godzinie dziesiątej w Archikatedrze św. Jana biskup polowy Wojska Polskiego Stanisław Gall odprawił uroczyste nabożeństwo z udziałem arcybiskupa metropolity warszawskiego kardynała Aleksandra Kakowskiego, sztandarów polskich organizacji i orkiestry policji państwowej. Godzinę później na cmentarzu powązkowskim złożono wieńce na grobach Francuzów poległych w obronie Polski. Na godzinę 18:30 zaplanowano uroczystą akademię w gmachu Resursy Obywatelskiej przy Krakowskim Przedmieściu. Dziś w tym budynku swoją siedzibę ma m.in. Stowarzyszenie Wspólnota Polska. W jej trakcie przemawiali m.in. hrabia Adam Zamoyski, prezes Zjednoczenia Stowarzyszeń Polskich, prezes Rady Miejskiej, senator Ignacy Baliński, adwokat, współzałożyciel Towarzystwa Przyjaciół Ligii Narodów profesor Jerzy Fiedorowicz, poseł Stanisław Stroński, poseł Stefan Dąbrowski oraz Elina Pepłowska ze Zjednoczenia Stowarzyszeń Polskich. Wysłano też uroczyste telegramy do marszałka Focha i francuskich instytucji, a dzień zakończono paradą orkiestr wojskowych.

W oficjalnym, przedstawionym powyżej programie nie wspomniano jeszcze o jednej pozycji – druga audycja próbnej stacji PTR sfinansowana ze składek radiofilów i radioprzemysłowców w całości poświęcona została świętu narodowemu Francji. Koncert nadawany był w godzinach od 19:30 do 21:00. Jak informował „Kurjer Polski”, rozpoczęła go część muzyczna, po której nadano przemówienia niemal wszystkich wspomnianych wyżej osób. Wyjątkiem był poseł Stefan Dąbrowski. Na zakończenie części „słownej” głos zabrał ambasador Francji w Polsce, Hector André Panafieu. Audycję zakończyła część koncertowa.

Zapis radiowy koncertu tradycyjnie już nie istnieje… ale prasa dość obszernie relacjonowała wspomnianą akademię. Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że na fali 385 metrów padły podobne słowa…

Akademję rozpoczął hymn francuski, po którego odegraniu zagaił ją p. Adam hr. Zamoyski, prezes Zjednoczenia stowarzyszeń polskich, podnosząc szczególniej wysokie zalety ambasadora Francji, p. de Panafieu, który od kilku lat reprezentując swój kraj u nas okazał się wielkim i serdecznym naszym przyjacielem i prawdziwym stróżem traktatu weralskiego. Hr. Zamoyski mowę swą zakończył okrzykiem „Niech żyje Francja!”, który wszyscy z zapałem powtórzyli, a orkiestra ponownie zagrała „Marsyliankę”.

Z kolei pp. sen. Baliński, poseł prof. Stef. Dąbrowski, adw. Fiedorowicz, El. Pepłowska i pos. Stroński w serdecznych słowach mówili o tych licznych dowodach sympatji, jakie złożyła w stosunku do nas Francja i o szczerej przyjaźni naszej dla Francji, przyjaźni datującej się od tak wielu lat, a utrwalonej w tylu ogniowych próbach.

Na te serdeczne słowa odpowiadał p. ambasador de Panafieu, podnosząc, iż Francja była i jest żywym symbolem wielkich zasad, głoszonych przez rewolucję francuską: wolności, równości i braterstwa. Zasad, które swój widomy tryumf znalazły w zdobyciu Bastylji, a którym zawsze wiernym był naród polski. Złączone wspólną czcią dla tych szczytnych haseł Polska i Francja pracują i pracować będą nad utrwalaniem pokoju w Europie. Podziękowawszy za szczerą manifestację najlepszych uczuć pod adresem jego kraju zakończył p. ambasador swą mowę po polsku okrzykiem „Niech żyje Polska!”, co przyjęto burzliwemi oklaskami.

Ilustracja tytułowa: Obchody święta narodowego Francji w Warszawie. Biskup Stanisław Gall i ambasador Francji Hector André de Panafieu składają wieńce na grobie poległych w Polsce żołnierzy francuskich

Źródło ilustracji tytułowej: „Tygodnik Illustrowany” 30/1925