RadioPolska.pl - Jeszcze więcej radia!

Jeszcze więcej radia!
Ilustracja tytułowa dla dnia: 01.08.1925. Antoni Jerzy Bułhak, pomysłodawca zbiórki na rzecz stacji PTR (rok 1931). Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

W sobotę, 1 sierpnia 1925 roku, Polskie Towarzystwo Radiotechniczne w ramach przygotowywanego przez siebie koncertu wyemitowało „Wieczór Czajkowskiego”. W programie oprócz znanych już słuchaczom wykonawców – Tria Lidii Kmitowej oraz Mieczysława Saleckiego – prawdopodobnie po raz pierwszy wystąpiła Helena Wertheim, urodzona w Warszawie w roku 1879 śpiewaczka operowa, sopran, w okresie międzywojennym występująca na scenach operowych w kraju i zagranicą. W 1942 roku zginęła w warszawskim getcie. W ramach tematycznego „Wieczoru” nadano utwory instrumentalne, arie i pieśni rosyjskiego kompozytora.

Tymczasem za oceanem swoje drugie radiowe wystąpienie – ponownie w Nowym Jorku – wygłosił minister spraw zagranicznych Aleksander Skrzyński. Polska Agencja Telegraficzna odnotowała to wydarzenie w depeszy z 2 sierpnia.

W wygłoszonem tu przez radjo przemówieniu do ludności amerykańskiej minister Skrzyński opisywał wrażenia ze swego dotychczasowego pobytu w Stanach Zjednoczonych, które opuszcza z żalem. Minister wspomniał, iż przybył do Ameryki w celu wyrażenia wdzięczności narodu polskiego dla narodu amerykańskiego; podkreślił uczucia przyjaźni, jakie żywi Polska dla Ameryki oraz wspólność aspiracyj obu narodów. Minister zaznaczył, iż we wszystkich miastach amerykańskich, które zwiedzał, spotykał Polaków z pochodzenia, zajmujących wysokie stanowiska w służbie publicznej, handlu i przemyśle. Przemówienie swe zakończył minister podziękowaniem narodowi amerykańskiemu za niezwykłe przyjęcie, jakiego doznał oraz wyraził radość z powodu tego, iż miał możność wejścia w osobisty kontakt z prezydentem St. Zjednoczonych oraz wybitnemi osobistościami amerykańskiemi.

Kilka dni później „Ilustrowany Kuryer Codzienny” tak podsumował podróż przyszłego premiera:

Pobyt ministra Skrzyńskiego w Ameryce trwał 3 tygodnie. W tym czasie minister Skrzyński zwiedził 9 Stanów, wygłosił 19 przemówień, udzielił 18 wywiadów, które ukazały się w 3220 pismach. Dwa razy przemawiał do ludności przez radjo, przyczem głos jego sięgał od rzeki Missisipi, pokrywając przestrzeń obejmującą 800000 mil kwadratowych i zamieszkaną przez 70 milionów ludności.

Wydarzeniem, o którym 1 sierpnia w krótkiej depeszy poinformowała Polska Agencja Telegraficzna był pożar stacji doświadczalnej towarzystwa Marconi w Londynie. W jego wyniku doszczętnie zniszczone miały zostać budynki i urządzenia techniczne. Jako przyczynę wybuchu ognia podano krótkie spięcie. Więcej szczegółów zdradziło angielskie pismo „Wireless World”, które ukazało się 12 sierpnia. Według niego do pożaru doszło w piątek, 31 lipca, w miejscowości Chelmsford. Uspokajało jednak, że budynek znajdował się w odległości niemal mili od głównej angielskiej stacji nadawczej oraz że w pożarze nie ucierpiały dokumenty związane z prowadzonymi badaniami.

Na zakończenie sięgnijmy po raz kolejny do listy darczyńców. Dziś ciąg dalszy litery B.

  • - Władysław Borowski (-/-/-/6/-),
  • - Bruno/Brunon Bożewicz z Warszawy (5/-/5/-/5),
  • - Józef Jerzy Bronikowski z Warszawy (5/-/-/-/-) – inżynier,
  • - Stanisław Bruszewski z Warszawy (-/-/-/-/3),
  • - Rom. Brzeziński z Warszawy (-/-/-/6/-),
  • - J. Bujak (-/-/3/-/-),
  • - Antoni Jerzy Bułhak z Nieświeża (3/-/3/-/3) – fotograf, uczestnik rajdów samochodowych, założyciel Klubu Radjo-Kresy, jeden z pomysłodawców zbiórki na rzecz stacji PTR. Jego matka była siostrą Feliksa Dzierżyńskiego, on podczas wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku był jednym z adiutantów Józefa Piłsudskiego, w 1923 roku ożenił się zaś z siostrzenicą marszałka, Wandą Juchniewiczówną. Po rozpoczęciu II wojny światowej wyemigrował do Kanady, gdzie pozostał do śmierci.
  • - Wacław Burzyński z Warszawy (-/-/3/-/-).
  • Do nazwisk na literę C przejdziemy następnym razem.

Program na sobotę, 1 sierpnia 1925 roku (Warszawa)

Godzina 20:00-22:00 / Fala 385 metrów // Koncert urządzony staraniem P.T.R. – Wieczór Czajkowskiego

Piotr Czajkowski: Trio a-moll op. 50 (I. Pezzo elegiaco, IIa. Tema con variazioni, IIb. Variazione finale e coda)
Trio Kmita – Lidia Kmitowa (skrzypce), Maria Pohlowa (fortepian), Michał Borzakowski (wiolonczela)

„Radjofon Polski” (31.07.1925)

Piotr Czajkowski: Aria Lizy z opery Dama pikowa
Helena Wertheim (śpiew) /sopran/

„Radjofon Polski” (31.07.1925), „Rzeczpospolita” (31.07.1925), „Robotnik” (1.08.1925)

Piotr Czajkowski: Aria z opery Czarodziejka
Helena Wertheim (śpiew) /sopran/

„Radjofon Polski” (31.07.1925)

Piotr Czajkowski: Aria Leńskiego z opery Eugeniusz Oniegin
Mieczysław Salecki (śpiew) /tenor opery warszawskiej/

„Radjofon Polski” (31.07.1925), „Rzeczpospolita” (31.07.1925), „Robotnik” (1.08.1925)

Piotr Czajkowski: Aria Hermana z opery Dama pikowa
Mieczysław Salecki (śpiew) /tenor opery warszawskiej/

„Radjofon Polski” (31.07.1925), „Rzeczpospolita” (31.07.1925), „Robotnik” (1.08.1925)

Piotr Czajkowski: Sérénade mélancolique <Serenada melancholijna> op. 26
Lidia Kmitowa (skrzypce)

„Radjofon Polski” (31.07.1925)

Piotr Czajkowski: Czyś zapomniała /pieśń/
Helena Wertheim (śpiew) /sopran/

„Radjofon Polski” (31.07.1925)

Piotr Czajkowski: Kołysanka
Helena Wertheim (śpiew) /sopran/

„Radjofon Polski” (31.07.1925)

Ilustracja tytułowa: Antoni Jerzy Bułhak, pomysłodawca zbiórki na rzecz stacji PTR (rok 1931)

Źródło ilustracji tytułowej: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Comments

There are no comments

Post a comment