W ostatni dzień sierpnia „Ilustrowany Kuryer Codzienny” powrócił do sprawy budowy krakowskiej radiostacji, którą na początku wakacji poruszali m.in. redaktorzy „Czasu” i „Nowej Reformy”. Relacja warszawskiego korespondenta gazety o planach uruchomienia pod Wawelem stacji radiofonicznej dla celów oświatowych mogła niewątpliwie wywołać szybsze bicie serca u okolicznych radioamatorów i radiofilów.

Ministerstwo oświaty rozpoczęło akcję dla budowy własnej centrali radjotelefonicznej dla celów wyłącznie oświatowych. Sprawą tą zajmuje się instytucja powszechnych wykładów uniwersyteckich, na której czele stoi prezes Jan Nowak. Jak z miarodajnego źródła informują, centrala radjotelefoniczna wybudowana zostanie w Krakowie w gmachu gimnazjum VIII (dawniej I szkoła realna). Budowę centrali powierzono fabryce Alko. Stacja radjotelefoniczna zostanie puszczona w ruch prawdopodobnie już w pierwszych dniach października br. Centrala działać będzie w promieniu 100 klm. i to wyłącznie do użytku szkół, ze szczególnem uwzględnieniem działu oświaty pozaszkolnej. Jeżeli idzie o naukę, to stacja radjotelefoniczna będzie dawała małe korzyści (czytanie w obcych językach), odda natomiast ogromne usługi oświacie pozaszkolnej. Dotychczas bowiem trzeba było przynajmniej raz na tydzień dojeżdżać do miast powiatowych z wykładami, a teraz w każdej wiosce może być radjotelefon w cenie około 150 złotych. Radjotelefon w Krakowie jako stacja macierzysta będzie oparta na systemie angielskim. Należy jeszcze dodać, że także radjotelefony za granicą są w powszechnym użyciu.

Był to tekst pozostawiający wiele znaków zapytania. Z jednej strony mogły to być pytania o owy system angielski czy sposób nadawania sygnału, aby trafiał wyłącznie do użytku szkół… Z drugiej upływało ledwie dziesięć dni od artykułu, w którym ta sama gazeta informowała o przyznaniu monopolu radiowego Polskiemu Radiu. I to – wedle ówczesnych zapowiedzi – ta spółka miała uruchomić stację w Krakowie, jako drugą po Warszawie. Dziś – dzięki odnalezieniu przez Ryszarda Miazka dokumentu koncesyjnego – wiemy już, że w paragrafie 3 dopuszczał on wydawanie przez Państwo kolejnych zgód na nadawanie. Co więcej, jak się już niedługo okaże, nie było to jedyne tego typu pozwolenie… Ale nie wyprzedzajmy faktów.

Przypomnijmy też, że w nocy z 31 sierpnia na 1 września 1925 roku – zgodnie z ustaleniami z Genewy – rozpoczynały się testy emisji na nowych długościach fal. Być może zatem nie tylko przyznanie koncesji Polskiemu Radiu, ale też brak przydziału częstotliwości stał za zamknięciem stacji PTR… Do sprawy powrócimy jutro, a tymczasem ponownie zerknijmy do listy darczyńców. Dziś nazwiska na literę L.

• - Jan Lachowicz z Wilna (3/-/-/-/-),
• - Józef Landau z Warszawy (-/-/-/3/-),
• - Herman Lande z Warszawy (-/-/-/5/-),
• - Jerzy Lange z Warszawy (15/-/-/15/-),
• - Al. Lardelli z Warszawy (-/-/-/3/-).
• - Alfred Lesper z Warszawy (-/-/-/-/5),
• - Juljusz Leski z Warszawy (-/-/-/20/-) – inżynier mechanik, elektrotechnik, twórca polskiego przemysłu zbrojeniowego. Wybudował, uruchomił i prowadził szereg zakładów pracujących na potrzeby wojska: fabrykę amunicji „Pocisk” w Warszawie, fabrykę amunicji w Rembertowie, fabrykę materiałów wybuchowych „Nitrat” w Niewiadowie, fabrykę prochu bezdymnego w Sochaczewie oraz fabrykę motorów lotniczych „Frankopol” w Warszawie.

Ilustracja tytułowa: Gimnazjum matematyczno-przyrodnicze w Krakowie

Źródło ilustracji tytułowej: FotoPolska.eu: Kuryer Codzienny