W ostatnich dniach przedstawialiśmy już opisy odbiorników kryształkowych i lampowych. Dziś przyjrzyjmy się bliżej słuchawkom… a dokładniej problemom, które pojawiły się przy korzystaniu z nich. Sprawę opisał niezawodny w tematach radiowych „Dziennik Poznański”.

Niejeden z radjoamatorów zaobserwował, że słuchawki, które początkowo dawały silny odbiór, po pewnym czasie reagują nierówno i znacznie słabiej. Zjawisko to może mieć różne powody. Czasami pozostały po obróbce fabrycznej drobne pyłki i opiłki metalu w kapsułce, które z czasem pod wpływem siły przyciągającej magnesu ulokowały się pomiędzy biegunami magnesu i membraną i w ten sposób hamują drgania tej ostatniej. Po oczyszczeniu biegunów pędzlem i dokładnym przedmuchaniu kapsułki słuchawka osiąga znów swą pierwotną siłę, po ponownem starannem przymocowaniu membrany i muszli.

Przy odbiornikach lampowych, które u nas z braku stacji nadawczych są używane, słabnięcie siły słuchawki może mieć jeszcze inny powód. Gdy słuchawki są dołączane do aparatu zaciskami lub gdy wtyczki wkładamy stale w te same gniazdka, wtedy prąd anodowy płynie stale w tym samym kierunku przez cewki elektromagnetyczne. Magnesy te są jednak, dla podniesienia czułości, już na stałe namagnetyzowane. Gdy więc prąd anodowy przez fałszywe połączenie płynie w cewkach elektromagnetycznych stale w kierunku odwrotnym, rezultat będzie taki, że z bieguna północnego magnesu stanie się z czasem biegun południowy, zaś biegun południowy zamieni się na północny. W ten sposób magnetyzm stały zostanie początkowo osłabiony, a wreszcie zupełnie zniszczony, słuchawka zaś traci znacznie na wrażliwości. Błąd ten można naprawić przez odwrotne połączenie słuchawki z aparatem, lecz słuchawka dopiero po pewnym czasie i bardzo powoli odzyska swą dawną siłę. Proces ten można przyspieszyć włączając słuchawkę w obwód baterji akumulatorowej lub też suchej. Prąd dodatni powinien okrążać biegun północny na lewo, zaś biegun południowy na prawo, w sensie obrotu wskazówki zegara.

Przy łączeniu słuchawki nie zważa się poczęści na prawidłowe połączenie cewek pod względem kierunku prądu, a jednak zależy na tem, aby obie membrany przez ten sam impuls prądu zostały poruszone w tę samą stronę. Łącząc więc słuchawki – bez względu na to czy w szeregu czy też równolegle – w ten sposób, że ich magnetyczne impulsy nie pokrywają się, wtedy odnosi się wrażenie, że dźwięk dochodzi nas z boku. Zjawisko to może być tak silne, że zdaje nam się, że słyszymy dźwięk tylko w jednej słuchawce. Kto zrobi to spostrzeżenie a nie osięgnie żadnego rezultatu przez regulowanie membrany niech zmieni doprowadzenia do jednej słuchawki. Zjawisko wtedy poczęści znika i ton w obu słuchawkach jest bardzo silny.

Ot, opis nieobcej żadnemu radiowcowi przeciwfazy sprzed stu lat… Na zakończenie sięgnijmy ponownie po listę osób wspierających próbną stację PTR.

• - Kazimierz Maksymilian Salecki z Warszawy (-/-/-/3/-),
• - Zdzisław Samulski z Warszawy (-/-/-/-/5) – przyszły pracownik placówki w Buenos Aires,
• - T. Schmidt z Warszawy (5/-/-/-/-),
• - Schmidt z Warszawy (-/-/-/15/-),
• - inż. Edward Seget (w jednym z numerów niepoprawnie Segat) (5/-/-/10/-) – naczelnik działu sygnalizacji i zabezpieczenia ruchu pociągów w wydziale elektrotechnicznym Dyrekcji Kolei Państwowych w Warszawie, były dyrektor tego wydziału, syn bratanicy Piotra Wysockiego, posiadacz patentu na polski semafor,
• - Edward Seydenbeutel z Warszawy (-/-/-/5/-) – architekt,
• - Stan. Siwek z Bydgoszczy (3/-/-/-/-).

Ilustracja tytułowa: Danusia z Mińska Mazowieckiego i fragment reklamy słuchawek

Źródło ilustracji tytułowej: „Radio-Amator” 15-16/1925, „Radio News” 01/1925