Czwarta i ostatnia zarazem część odczytu „Błogosławieństwo techniki” Eugeniusza Porębskiego to podsumowanie wizji budowanej przez autora we wcześniejszych fragmentach. Przypomnijmy, słuchacze stacji PTR najprawdopodobniej usłyszeli te słowa 11 lipca 1925 roku.

Idea masowej produkcji przeprowadzona świetnymi rezultatami przez nowoczesne zakłady fabryczne daje duże korzyści, gdyż wykazała, że bardzo wiele artykułów trwałych i pożytecznych można w ten sposób wyrabiać. Idea ta powoli zaczyna rozpowszechniać się i na gałęzie przemysłu, które stanowią podstawę życia codziennego, a więc w produkcji artykułów spożywczych, w dziadzienia budowy domów i wyrobu odzieży. Gdy udoskonali się ona, gdy zaczną stosować przytem doborowe surowce, odda wtedy ludzkości nieocenione usługi. Cegielnictwo ręczne zastąpione wyrobem cegieł mechanicznym wpłynie dodatnio na obniżenie cen budowli. Zmechanizowane piekarstwo czy też fabrykacja konserw tak samo odda ogromne usługi ludzkości. Dziś jeszcze te grupy przemysłowe dopiero zaczynają wyprowadzać metodę masowej fabrykacji przy ogromnym nakładzie kosztów inwestycyjnych i nie zawsze jeszcze sprawnie funkcjonującej administracji. Jeśli z czasem pojawią się naśladowcy Forda, którzy będą dążyli podobnie jak on do jak najdalej idącego obniżenia cen produktów pierwszej potrzeby, wtedy dopiero zacznie się okres prawdziwego triumfu techniki. Ludzkość zaopatrzona w niezbędne artykuły życia codziennego, dobywane i produkowane bardzo tanio, stosująca się do nowoczesnych zasad higjeny i normalnego obciążenia czasu pracą będzie miała więcej chwil wolnych na sprawy intelektualne, na zaspokojenie tej największej potrzeby każdej istoty myślącej i czującej. Czas wolny po za obowiązkową pracą, wymierzoną tak, by mogła zaspokoić najszersze potrzeby kulturalne, będzie mógł być zużytkowany na życie duchowe wyższej wartości i ludzkość zacznie kroczyć po właściwej sobie wyznaczonej drodze.

Dla podjęcia tego celu rozwój techniki musi iść dalej w tym samym tempie, jak dotychczas, lecz równorzędnie z nią muszą rozwijać się nauki humanitarne, które zajmą umysły rzesz pracujących i wskażą im jak należy zdobyty czas dla siebie najlepiej i najprzyjemniej zużytkować, a wtedy będziemy mogli mówić o prawdziwem błogosławieństwie techniki.

Czytając te słowa można odnieść wrażenie, że znowu coś poszło nie tak… Bo można przypuszczać, że autor pod hasłem zaspokajania potrzeb kulturalnych i życia duchowego wyższej wartości nie miał na myśli dzisiejszych rozrywek powszechnie uprawianych w czasie wolnym…

Na zakończenie powróćmy do listy osób wspierających próbną stację PTR.

• - Tadeusz Stempniewski z Warszawy (-/-/-/3/-),
• - Eugenjusz Stenz z Warszawy (5/-/-/10/5) – uczestnik zbiórek.
• - Ignacy Stradowski z Warszawy (-/-/-/2/-),
• - Włodzimierz Stulgiński z Warszawy (-/-/-/15/-) – inż. kolejnictwa, popularyzator motoryzacji, przemysłowiec,
• - Stanisław Supniewski z Warszawy (-/-/-/5/-) – technik, pionier motoryzacji i lotnictwa,
• - Józef Suski z Warszawy (-/-/-/-/5),
• - A. Suzin z Warszawy (-/-/-/9/-).

Ilustracja tytułowa: Strona tytułowa książki „Cuda techniki”

Źródło ilustracji tytułowej: Eugeniusz Porębski „Cuda techniki”, Warszawa 1929