RadioPolska.pl - Jeszcze więcej radia!

Jeszcze więcej radia!
Ilustracja tytułowa dla dnia: 17.01.1926. Reklama wystawy palestyńskiej. Źródło: „Nasz Przegląd”, 16.01.1926

W niedzielę, 17 stycznia 1926 roku, drugi dzień z rzędu w dzielnicy Nowy Świat w Wilnie odbywały się wieczorne radiokoncerty. Podobnie jak przed miesiącem spotkania w Domu Ludowym przy ulicy Nowa Aleja 2 zorganizowała Sekcja Radjo-Amatorów przy Kole Polskiej Macierzy Szkolnej. Był to też ostatni dzień wystawy palestyńskiej, którą można było zwiedzać od 5 grudnia poprzedniego roku w budynku Hotelu Paryskiego przy ulicy Bielańskiej 9 w Warszawie. Jak głosiły reklamy prasowe, była to „pierwsza wielka wystawa palestyńska w Europie”, na której „oglądać można wszystko co Palestyna posiada w bogactwach naturalnych oraz w dziedzinie przemysłu i handlu”. Na miejscu zorganizowano też „specjalny pokój eksponatów nadających się do eksportu z Polski do Palestyny” i – każdego wieczoru – radiokoncerty.

Po dokładnem obejrzeniu wszystkich pokojów wystawy zbierają się zwiedzający w kawiarni wystawowej, gdzie przy lampce świetnego wina palestyńskiego przysłuchują się koncertom radjowym z całego świata.

Tak relacjonował to żydowski „Nasz Przegląd”. A po zamknięciu wystawy podsumowywał:

W ciągu siedmiu tygodni była ośrodkiem zainteresowania społeczeństwa żydowskiego w Warszawie. Wszystkie sfery ludności żydowskiej od skrajnej ortodoksji aż po skrajną lewicę, starzy i młodzi, wszyscy przychodzili na wystawę, by przyjrzeć się zblizka i ocenić eksponaty – ilustrację pracy żydowskiej w Palestynie.

Dodajmy, że w tym czasie Palestyna była zamieszkiwana przez ludność arabską i żydowską, państwo Izrael utworzone zostało dopiero po II wojnie światowej.

W niedzielę – mimo niekorzystnych warunków odbioru – przed mikrofonem stacji PTR wystąpili Irena Żórawska, mezzosopran, Zygmunt Protassewicz, bas oraz zespół orkiestralny Antoniego Adamusa. Lul w „Radjofonie Polskim” pisał:

Pierwszy występ wymienionych artystów należy uznać za pomyślny. Zarówno p. Żórawska jak i p. Protassewicz wykazali należyte opanowanie sympatycznie brzmiących głosów, muzykalność i nerw dramatyczny. To ostatnie uwydatniło się szczególnie w interpretacji „Starego kaprala” Moniuszki, którego młody artysta odśpiewał nam z wielką ekspresją. […]

Duże wahania temperatury ujemnie odbijały się na odbiorze. Raptowny spadek temperatury, jak np. w czwartek z -2° do -15° w ciągu 12 godzin wywołał mgłę i szron, powodując wyładowania atmosferyczne, rezultatem których były trzaski w aparatach.

Jak w każdą niedzielę na zakończenie programu nadano „Skrzynkę pocztową” Stanisława Odyńca. A o czym pisali wówczas słuchacze do radia? To wiemy dzięki przedrukowi wybranych listów na łamach „Radjofonu Polskiego”:

– „Warszawa fala 380 metrów. Próbna stacja PTR” – To radjo się odezwało. Prysła nuda, lecą wszyscy słuchać, a służącej wyrywa się okrzyk „lo Boga, gado!” – I z nabożeństwem, rozdziawiwszy usta słucha poczciwa dziewczyna podziwiając, że pudełko „gro, śpiewo i gado”. – Pani domu niezadowolona, bo kolacja czeka, ciekawa jest jednak programu i mimowoli godzi się z „opętaniem” radjowem. – Lecz co tam ludzie! Oto kotek, mądry kotek, przyszedł i poważnie przysłuchuje się muzyce, a pies od czasu do czasu cicho zawyje, niewiadomo, z kontemplacji czy niezadowolenia. – Taka mniejwięcej scena odbywa się tu w przeciętnej rodzinie amatorów radjowych w Warszawie.

Lecz przenieśmy się na wieś. – Nuda, deszcz chlapie, błoto lub na przemian mróz i zawieja, że psa trudno z domu wypędzić, a tu w pustkę wpadają tony wesołej piosenki lub dźwięki muzyki. I oto humory się poprawiają, zapomina się o bezludziu i pustce, bo otrzymano połączenie z cywilizacją i widzi się oczyma duszy inne kraje, innych ludzi i inne słońca. Potężny wynalazku, co zniszczyłeś przestrzenie, dla którego nie istnieją mury, ściany i przeszkody, cześć ci! Zofia Ligowska.

***

…Słyszałem zeszłej niedzieli, że jakiś chłopiec odbiera audycję aparatem kryształkowym łącznie z amplifikatorem jednolampowym, gdy ja np. doskonale słyszę wyłącznie odbiornikiem galenowym. Wprawdzie z Mokotowa na Grójecką niedaleko, jednak myślę, że należałoby więcej uwagi poświęcić rozwojowi i propagandzie aparatów kryształowych, które jedynie mogą spopularyzować radjo ze względu na cenę i łatwość odbioru… Pierwszy Radjoamator z Kolonji Akademickiej

***

…Kupilim w kilku radjo i schodzimy się co wieczór słuchać. Przychodzą nasi sąsiedzi i znajomi i tak na zmianę słuchamy po dwóch, a zamiast knajpy mamy tę przyjemność i siedzimy w domu z dziećmi i żonami… Podpisani: Robotnicy Polscy.

***

…Życzymy organizatorom oraz artystom koncertów radjowych wszystkiego najlepszego za tyle przyjemności, którą sprawiają nam osamotnionym w Utracie (pod Warszawą). Słucham koncerty aparatem detektorowym zbudowanym własnoręcznie. Antena otwarta dwupromieniowa 60 metrów. Słychać doskonale, nawet piano zagrane utwory oraz mowę…

Program na niedzielę, 17 stycznia 1926 roku (Warszawa)

Część I

Pieśni
Irena Żórawska (śpiew) /mezzosopran/, Zygmunt Protassewicz (śpiew) /bas/

* – według Naszego Przeglądu J. Protasewicz

„Nasz Przegląd” (17.01.1926), „Radjofon Polski” (31.01.1926)

Stanisław Moniuszko: Stary kapral
Zygmunt Protassewicz (śpiew) /bas/

„Radjofon Polski” (31.01.1926)

[ODWOŁANE] Pieśni
Stanisław Ratold (śpiew) /baryton/

„Radjofon Polski” (17.01.1926)

Część II

Carl Teike: Starzy przyjaciele <Alte Kameraden> /marsz/*
Zespół orkiestralny P.T.R. pod kierownictwem Antoniego Adamusa

* – ówczesna prasa podawała Taike

„Radjofon Polski” (17.01.1926), „Nasz Przegląd” (17.01.1926)

Ferdinand Hérold: Uwertura do opery Zampa
Zespół orkiestralny P.T.R. pod kierownictwem Antoniego Adamusa

„Radjofon Polski” (17.01.1926), „Nasz Przegląd” (17.01.1926)

Emile Waldteufel: Letni wieczór <Soirée d'été> /walc/
Zespół orkiestralny P.T.R. pod kierownictwem Antoniego Adamusa

„Radjofon Polski” (17.01.1926), „Nasz Przegląd” (17.01.1926)

Luigi Denza: Gdybyś odczuła*
Zespół orkiestralny P.T.R. pod kierownictwem Antoniego Adamusa

* – ówczesna prasa podawała Denz

„Radjofon Polski” (17.01.1926), „Nasz Przegląd” (17.01.1926)

Ted Fiorito: Charley my boy /shimmy/*
Zespół orkiestralny P.T.R. pod kierownictwem Antoniego Adamusa

* – ówczesna prasa podawała Ivern: Charly my boy… Nuty do piosenki ukazały się nakładem wydawnictwie Irving Berlin Inc.

„Radjofon Polski” (17.01.1926), „Nasz Przegląd” (17.01.1926)

Zygmunt Tirling: W palarni opium /boston/*
Zespół orkiestralny P.T.R. pod kierownictwem Antoniego Adamusa

* – ówczesna prasa podawała Salabert

„Radjofon Polski” (17.01.1926), „Nasz Przegląd” (17.01.1926)

Caperette: Tango*
Zespół orkiestralny P.T.R. pod kierownictwem Antoniego Adamusa

* – według Naszego Przeglądu Capperette

„Radjofon Polski” (17.01.1926), „Nasz Przegląd” (17.01.1926)

Donalson: Shimmy
Zespół orkiestralny P.T.R. pod kierownictwem Antoniego Adamusa

„Radjofon Polski” (17.01.1926), „Nasz Przegląd” (17.01.1926)

Skrzynka pocztowa
Stanisław Odyniec

„Radjofon Polski” (17.01.1926), „Nasz Przegląd” (17.01.1926)

Ilustracja tytułowa: Reklama wystawy palestyńskiej

Źródło ilustracji tytułowej: „Nasz Przegląd”, 16.01.1926

Comments

There are no comments

Post a comment