W poniedziałek, 18 stycznia 1926 roku, trzydzieste szóste urodziny obchodził Lucien Roquigny, dziennikarz, tłumacz, autor lekcji języka francuskiego, które w tymczasowej Warszawskiej Stacji Radjofonicznej zadebiutowały 1 marca 1926 roku. Wieczorem zaś na fali 380 metrów można było usłyszeć zespół Antoniego Adamusa oraz – wedle zapowiedzi – „Kwadrans dla pań”. Choć tym razem ta ostatnia pozycja nie znalazła się w recenzji Lula.

Z braku miejsca nie zerknęliśmy wczoraj do datowanego na 17 stycznia 1926 roku dodatku „Elektro- i Radjotechnika”. Na pierwszej stronie tego poznańskiego tygodnika ukazał się tekst o przemyśle radiotechnicznym w Polsce. Przedstawia on spojrzenie z zupełnie innej strony…

Mimo dość dużych postępów w dziedzinie radja i elektrotechnicznej należy nam stwierdzić, że gałąź ta znajduje się jeszcze na dość niskim poziomie i w stosunku do innych państw europejskich zajmuje jedno z ostatnich miejsc. Statystyka wykazuje, że w Polsce wypada na każdego mieszkańca rocznie 22 kilowat godz. zużytej energji elektrycznej, gdy tymczasem w Niemczech wypada na głowę 149 kw godz., a w Szwecji cyfra ta dochodzi nawet do 363. Z powyższych danych możemy sobie w przybliżeniu zdać sprawę z położenia tej tak dla nas przecież ważnej gałęzi przemysłu. Na tem polu pozostaje nam więc dużo do zdziałania zanim osiągniemy poziom państw zachodnich. Wobec coraz częściej poruszanych tak przez prasę jak i społeczeństwo kwestyj dotyczących rozwiązania problemu elektryfikacji całej Polski sprawa ta stała się aktualną i przybiera coraz realniejsze kształty.

Stan naszych elektrowni jest poprostu opłakanym; duża ilość węglowych miast musi się jeszcze po dziś dzień odbywać bez tych centrali energotwórczych i nawet w miastach, które się mogą poszczycić posiadaniem takowej urządzenia są przestarzałe, wskutek czego mało odpowiadają dzisiejszym warunkom życia gospodarczo-społecznego. Zarządy poszczególnych stacyj elektrycznych, jak np. w Warszawie, Łodzi, Krakowie, Wilnie i Sosnowcu noszą się z poważnym zamiarem rozbudowania i rozgałęzienia swej sieci elektrycznej. Niestety zrealizowanie tego projektu ulegnie znacznemu opóźnieniu z powodu obecnie szalejącego kryzysu gospodarczego, stagnacji, braku płynnych środków obrotowych itp., o ile naturalnie dane przedsiębiorstwa nie będą mogły uzyskać długoterminowego kredytu lub też zaciągnąć jakiejś poważniejszej pożyczki.

Ze względu na dość znaczne korzyści wypływające z elektryfikacji Polski liczne poważne firmy tak krajowe, jak i zagraniczne ubiegają się o otrzymanie koncesyj u sfer miarodajnych rządu naszego. W pierwszym rzędzie czynią usilne zabiegi o to firmy amerykańskie, jak: General Electric Company, Westinghouse i Philipp S. Bertzon. Towarzystwa te zaproponowały rządowi polskiemu przeprowadzenie elektryfikacji ziem położonych na zachód od Warszawy aż do granicy niemieckiej i to ich własnym kosztem. Podobno na ten cel przeznaczyły wyżej wymienione towarzystwa 26 miljonów dolarów, zarazem uzależniając natychmiastowe rozpoczęcie pracy od stanowiska rządu polskiego. Uważam, że inwestowanie poważnych kapitałów w tak ważnej dziedzinie życia gospodarczego, jak elektryfikacji kraju, jest ze wszechmiar pożądane i powinno zostać jaknajprzychylniej potraktowane przez nasze czynniki miarodajne. – Z polskich firm, któreby brały udział w tem zadaniu należałoby wymienić „Bank dla elektryfikacji Polski” w Warszawie oraz tow. akcyjne „Siła i Światło”. Ostatnio wymienione przedsiębiorstwo, przy pomocy długoterminowych kredytów angielskich, finansuje trzy potężne elektrownie.

W Polsce przeważa typ stacji światłotwórczych. Jedynie tylko na Górnym Śląsku energja elektryczna bywa procentowo najwięcej zastosowaną do celów zapędu motorycznego w przemyśle, hutnictwie, jak i kopalniach. Natomiast sposób wytwarzania energji elektrycznej za pomocą „białego węgla” jest w Polsce mało stosowanym. Ale i tu daje się wyczuć zainteresowanie. Jak się dowiadujemy z źródeł miarodajnych, zwróci się w najbliższej przyszłości baczne oko na okolice położone w pobliżu rzek, gdzie możnaby pobudować różnego rodzaju stacje.

Obecnie zużywa się rocznie mniejwięcej 1,2 miljard kilowatgodzin. Ze względu na przewidzianą elektryfikację przemysłu naszego należy liczyć się z kilkakrotnem powiększeniem tej liczby. Pozwoli to nie tylko zmodernizować i postawić na należytym poziomie nasz przemysł, lecz i zwiększyć zdolność konkurencyjną naszych produktów przemysłowych w stosunku do państw ościennych.

Do tego artykułu powrócimy jutro.

Ilustracja tytułowa: Lucien Roquigny i okładka jego radiowego kursu języka francuskiego

Źródło ilustracji tytułowej: Polona.pl, „Antena” 35/1935