Zgodnie z wczorajszą zapowiedzią powracamy do artykułu Alojzego Kaszyna „Tłumić czy nie tłumić” z „Radjofonu Polskiego” z 10 stycznia. W cytowanym już fragmencie znalazły się informacje o negatywnych skutkach, jakie pociąga za sobą brak tłumienia zarówno u słuchacza, jak i wykonawców.

Powyższe minusy dotychczasowych sal nadawczych pobudziły badaczy do szukania nowych dróg i do skontrolowania potrzeby bezwzględnego tłumienia akustyki. Obecnie można już powiedzieć, że „wywatowane” sale nadawcze należą do przeszłości.

Zaznaczyć należy, iż Ameryka nigdy zbytnio nie hołdowała bezwzględnemu tłumieniu wszelkich rezonansów na salach nadawczych. Przeciwnie, amerykańskie studja odznaczały się zawsze prawie że normalnemi akustycznemi właściwościami – jeżeli figurowały jakiekolwiek kotary i zasłony, to chyba zwykłe portjery na drzwiach i firanki w oknach. Niemniej były i w Ameryce prowadzone badania nad celowością stosowania kotar tłumiących, stosowano je jednak umiejętnie i celowo. Zbadano między innemi właściwości materjału portjer i kotar. Kuba naprzykład, która uchodzi w tamtej części świata za najładniej i najczyściej brzmiącą stację nadawczą obiła ściany swego studja makatami z trzciny cukrowej i im przypisuje „słodkie” brzmienie swych nadawań.

Obecnie dąży się do stworzenia takich warunków akustycznych na sali nadawań, które nie szkodząc przez przydźwięki echowe czystości produkcji wywoływałyby jednak wrażenie u słuchacza, że koncert odbywa się nie w tej wywatowanej skrzyni pozbawionej wszelkiej perspektywy akustycznej, lecz na sali koncertowej. Są czynione starania w celu nadania lokalowi takich właściwości (przez ustawianie „kulis akustycznych”, operowanie rezonansami i efektami echowymi lub nawet przez dowolne zmniejszanie i powiększanie rozmiarów sali), które umożliwiłyby wydobywanie najrozmaitszych efektów akustycznych. Dąży się do tego, żeby słuchacz się orjentował gdzie odbywa się akcja przedstawionej sztuki teatralnej, naprzykład: w salonie, w podziemiach, w polu czy też w lesie. Eksperymenty w tym kierunku czynione dalekie są jeszcze od wyników ostatecznych. Pomyślnym etapem na tej drodze był teatr radjofoniczny na drugiej wystawie radjowej w Berlinie, o czem pisaliśmy w Nr. 22-im „Radjofonu”.

Obecnie dowiadujemy się, że „British Broadcasting C-o” buduje w Londynie w Towarzystwie Inżynierów - Elektrotechników wielkie studjo pozbawione wszelkich tłumiących kotar. To samo czynią Wiedeń i Berlin. Nie wątpimy, że powstający polski broadcasting należycie skorzysta przy urządzaniu swego studja z doświadczeń zagranicznych poprzedników.

Choć trzeba tu stwierdzić, że w tym czasie Polskie Radio nie znalazło się w awangardzie i pierwsze studio przy ulicy Kredytowej przypominało to z ulicy Narbutta… Ale więcej o tym będziemy pisać w ciągu najbliższych trzech miesięcy.

Tymczasem na fali 380 metrów można było usłyszeć kolejny wieczór urządzony staraniem dziennika „Rzeczpospolita”. Z jakiegoś powodu Lul pominął go w swojej recenzji, nie opisała go też wspomniana gazeta. Z zapowiedzi prasowych wiemy natomiast, że miało być tak:

Koncert radjowy „Rzeczypospolitej”, na który złożą się: pieśni Joteyki i cykl „A mon demon” A. Wieniawskiego – wyk. p. Anna Ruszczewska; wiązanka pieśni St. Niewiadomskiego i F. Szopskiego – p. Adam Dobosz; trzy popisowe utwory L. Różyckiego oraz kilka większych dzieł Faure’go, Debussy’ego, Ravela i Rachmaninowa – p. Paweł Lewicki. Przy akompanjamencie kompozytorzy: T. Joteyko, A. Wieniawski i kapelmistrz Opery M. Rudnicki.

Na zakończenie kartka z kalendarza. 21 stycznia 1926 roku trzydzieste ósme urodziny obchodził Jerzy Żurawlew, pianista, kompozytor, profesor i powojenny rektor warszawskiego konserwatorium.

Ilustracja tytułowa: Jerzy Żurawlew

Źródło ilustracji tytułowej: Narodowe Archiwum Cyfrowe