RadioPolska • Wydarzyło się 23.01.1926

Wydarzyło się 23.01.1926

23-01-2026

Ilustracja tytułowa dla dnia: 23.01.1926. Fragment artykułu „Co robi Polskie Radjo?” z „Dziennika Poznańskiego”. Źródło: „Dziennik Poznański”, 22.01.1926

Wczoraj, z racji przywołania przez nas tekstu odczytu „Umuzykalnienie a czytelnictwo”, wygłoszonego przed mikrofonem stacji PTR przez Edwarda Wrockiego z „Wiadomości Muzycznych”, nie zmieściliśmy już doniesień o tym, co można było przeczytać w prasie… Tymczasem redaktor A.C. na łamach „Dziennika Poznańskiego” w ostrych słowach odnosił się do przygotowań do startu stacji nadawczej Polskiego Radia:

Towarzystwo to jest instytucją wysoce tajemniczą i pomimo kilku prób z naszej strony od Towarzystwa tego nie osiągnąć żadnych wiadomości. Według tego, co się od czasu do czasu czyta to w jednym, to w drugim piśmie, „Polskie Radjo” zajmuje się obecnie głównie przelicytowywaniem samego siebie w obietnicach. Tak np. obiecywano początkowo wybudowanie w Warszawie stacji 10 kilowatowej, następnie zapowiedziano, że stacja będzie dysponowała mocą 15 kilowatów. Zdaje się, że i to nie zadowoliło dyrekcji „Polskiego Radjo”, gdyż po pewnym czasie ogłoszono, że stacja warszawska otrzyma moc 20 kilowatów. Nie koniec na tem. Wieść, że nowa stacja w Oslo będzie miała 25 kilowatów nie dała spokoju poczciwym kierownikom „Polskiego Radjo” i od tego dnia (na szczęście obietnice nic nie kosztują) odgraża się „Polskie Radjo” stacją 30 (trzydziesto) kilowatową.
Na tych zapowiedziach niestety wszystko się skończyło, w praktyce natomiast nie słychać nic nawet o (również zapowiedzianej) półkilowatowej stacji tymczasowej, która już od połowy grudnia powinna pracować w Warszawie. Pozatem o „Polskim Radjo” krążą po kraju dziwne, bardzo dziwne wieści, mówi się nawet o różnych operacjach handlowych etc.
Faktem jednak jest, że sprawa broadcastingu została oddana u nas w zupełnie nieodpowiednie ręce, a pozatem już w samych zasadach jaknajfałszywiej uchwycona przez rząd, który zupełnie niepotrzebnie w sprawę tę się mieszał. Wiadomą bowiem jest rzeczą, że najlepiej prosperują właśnie te instytucje, gdzie Państwo wogóle się nie wtrąca. Radjofonję poprostu należało oddać w ręce samorządów, które kwestie te rozwiązałyby nieskończenie lepiej. W Poznaniu np. wystarczyłaby suma równająca się jednej dziesiątej deficytu teatralnego dla wystawienia bardzo dobrej stacji, która notabene przyniosłaby miastu bardzo ładne zyski. Jedną dziesiątą warszawsk. deficytu teatr. możnaby wybudować 3 potężne stacje a 10 pomniejszych. Również możnaby było oddać koncesje lokalne w ręce radjoamatorów tj. miejscowych radjokubów a (jak można sądzić z doskonałych wszędzie prób stacjami, które powstały z „kieszonkowego” radjoamatorów) mielibyśmy już dziś kilkanaście a może nawet kilkadziesiąt stacji, wprawdzie nie potężnych, lecz wystarczających zupełnie dla danego okręgu. Dzięki nieprzewidującej polityki rządu „koncesja radjofoniczna” dostała się właśnie tym, którzy nie wiedzą co z nią począć, a którzy się starali o nią jedynie w nadziei na łatwe a grube zyski.
Niedość na tem, że rząd gruntownie zabagnił całą sprawę. Zamiast popierać wszelkie próby i wysiłki dążące do pchnięcia naprzód sprawy radjofonji rząd, a raczej (nie wskazując palcem) różne Dyrekcje Poczt i Telegrafów, robią co tylko w ich mocy, aby wszelką pracę w tej dziedzinie uniemożliwić. Oświetlenie stosunku naszych urzędów do poczynań radjoamatorów pozostawiamy z braku miejsca na później. Stwierdzić jednak należy, że wobec coraz większego zainteresowania się społeczeństwa radjofonją i zrozumienia doniosłości tej kwestji nawet przez ludzi najprostszych rząd prędzej czy później nieszczęsną naszą ustawę radjofoniczną będzie musiał poddać gruntownej rewizji.

Nie sposób nie zauważyć, że w swojej utopijniej wizji wielu okręgowych stacji nadawczych autor nie przewidział, że zasoby częstotliwościowe w Europie były – o czym już pisaliśmy – ograniczone…

Na zakończenie zajrzyjmy jeszcze na Narbutta 29. Tam oprócz zespołu instrumentalnego Antoniego Adamusa tego dnia produkowali się – po raz pierwszy przed radiowym mikrofonem – śpiewaczka i pianistka Hela Prószyńska oraz obchodzący jedenaście dni wcześniej swoje czterdzieste urodziny Feliks Gwiżdż. Lul w „Radjofonie Polskim” podsumowywał:

Pan Feliks Gwiżdż przeczytał kilka swych bajek góralskich doskonale uwydatniając ich kolorystykę i humor swoisty.

Program na sobotę, 23 stycznia 1926 roku (Warszawa)

Część I

[ODWOŁANE] Piosnki

Helena Rynasówna (śpiew)

„Radjofon Polski” (17.01.1926), „Kurjer Polski” (22.01.1926), „Kurjer Warszawski” (22.01.1926), „Polska Zbrojna” (22.01.1926), „Kurjer Warszawski” (23.01.1926), „Nasz Przegląd” (23.01.1926)

Piosenki

Hela Prószyńska (śpiew; fortepian)

„Radjofon Polski” (31.01.1926)