Wraz z kolejnym posiedzeniem komisji komunikacyjnej powracała tymczasem sprawa przekazania Polskiemu Radiu Państwowej Wytwórni Aparatów Telegraficznych i Telefonicznych. Sądząc po tytułach prasowych wywołało ono wiele emocji… „Niekorzystna umowa” pisał „Kurjer Warszawski”, „Jeszcze jedna Panama” – to już „Robotnik”, „Objekty państwowe oddawano za akcje papierowe. Z dziejów grzechu p. Grabskiego” – „Chwila”, „Spółka Polski z p. Skulskim. Arcymistrz farbowanych „szwajcarów” pobierający od Łodzi prawem kaduka haracz elektryczny dał się również we znaki skarbowi państwa firmą Polskie Radjo” – to „Ilustrowana Republika”. Zacznijmy od stonowanej relacji, która pojawiła się w „Kurjerze Warszawskim”, „Ilustrowanym Kuryerze Codziennym”, „Warszawiance” i „Echu Warszawskim”:

Dzisiejsze posiedzenie sejmowej komisji komunikacyjnej było poświęcone rozpatrzeniu sprawozdania Podkomisji wybranej na poprzednim posiedzeniu dla zbadania aktu koncesyjnego i całej tranzakcji z Towarzystwem „Polskie Radjo”. Referowali imieniem Podkomisji posłowie Gerlicz (Zw. Lud.-Nar.) i Sommerstein (Koło żyd.). Pierwszy krytykował sprawę ze strony technicznej, drugi zaś ocenił ją ze stanowiska prawnego. Obaj referenci stwierdzili, że koncesja zawarta z Towarzystwem „Polskie Radjo” jest niekorzystna dla interesów Państwa, w szczególności zaś wkład ze strony państwa do Towarzystwa w postaci Państwowej Wytwórni Aparatów Telefonicznych i Telegraficznych nie daje się żadnemi względami usprawiedliwić. Posłowie Pławski (PPS) i Wyrzykowski (Wyzw.) w przemówieniach swych uwypuklili różne punkty tej tranzakcji.

Co ciekawe poseł Gerlicz przed rokiem wymieniany był w prasie jako współtwórca i udziałowiec spółki Polskie Radjo. Nieco więcej szczegółów przynosiły relacje „Chwili”, „Robotnika” i „Ilustrowanej Republiki”. Fragment referatu dr. Sommersteina za lwowską „Chwilą”:

Umowy te wychodzą poza ramy ustawy o pełnomocnictwach, której to naruszenia dopuścił się ze szkodą dla państwa b. premjer Grabski. Wytwórnię oddał rząd za pół miljona złotych, podczas gdy urzędowy szacunek wynosił 700 tys. zł. Tak samo Państwo musiało oddać za bezcen zapasy materjałów i półfabrykatów. Na skarb państwa niesłusznie nałożono obowiązek wykupu całego przedsiębiorstwa, nie tylko po upływie terminu koncesji, ale i w tym wypadku nawet, gdy rząd z winy spółdzielni wypowie koncesję przed terminem. Najsmutniejszem w tej całej sprawie jest to, że rząd p. Grabskiego oddał objekt państwowy za akcje papierowe, a placówkę wytwórczą – konkurencji zagranicznej. Referent przedkłada rezolucje wzywające rząd do zmiany zawartych umów w duchu interesów skarbu państwowego.

„Robotnik” dodawał wątek uprzywilejowanej grupy akcjonariuszy, do której nie należał Rząd, a także relacjonował dalszą część spotkania:

Wreszcie pos. tow. Pławski wyciągnął na jaw szereg dokumentów nieprzedstawionych przez Rząd, a dowodzących iż Rząd był ostrzegany przez niektórych urzędników, że Wytwórnia Apar. Telefon. I Telegr. powinna być utrzymana w zarządzie państwowym. Pomimo to Min. Klarner, który koncesję wydał, był narzędziem w ręku pewnych czynników inspirowanych przez prywatnych akcjonarjuszów. Wytwórnia była sabotowana przez M. S. Wojsk. w ten np. sposób, że zamówienie na 3000 aparatów zostało wstrzymane do chwili objęcia wytwórni przez kapitał prywatny, że model wzorowego aparatu sporządzony dla wojska został samowolnie przez M. S. Wojsk. odesłany do Ericksona, że jeden z oficerów pod pretekstem wynalazku wziął 25 tys. zł jako premję. Okazało się dalej, że Min. Kolei aparatów w Wytwórni nie zamawiało, a nawet Tow. Cedergren, które według brzmienia koncesji obowiązane jest stacje swe zaopatrywać w produkcję krajową również wytwórnię sabotowało.

W efekcie na kolejne posiedzenie mieli zostać wezwani przedstawiciele wyżej wspomnianych ministerstw. „Ilustrowana Republika” zwracała jeszcze uwagę na władze spółki akcyjnej.

Na czele S.A.P.R. stoją panowie Skulski i Sułowski, z których pierwszy jest przyjacielem politycznym ministra Osieckiego. Wobec tego poseł Wyrzykowski apelował do ministra, aby nie dopuścił do tego, ażeby mówiono, iż dla względów politycznych toleruje podobne tranzakcje.

Po tem przemówieniu zabrał głos min. Osiecki, który całkowicie przychylił się do oceny samej tranzakcji, uważa ją jednak za dokonaną, a przez to obowiązującą rząd. Minister obiecał, że zwróci się do generalnej prokuratorji z prośbą o zbadanie jakieby ewentualnie konsekwencje prawne pociągnęło za sobą zerwanie tej umowy.

Tego dnia w stacji PTR wystąpiła Wiga Marcinkowska. Słuchacze usłyszeli też zespół orkiestralny Antoniego Adamusa i ósmy fragment „Wiernej rzeki”.

Ilustracja tytułowa: Artykuły prasowe o aferze z Państwową Wytwórnią Aparatów Telegraficznych i Telefonicznych

Źródło ilustracji tytułowej: „Ilustrowana Republika”, 28.01.1926; „Chwila”, 29.01.1926; „Ilustrowany Kuryer Codzienny”, 29.01.1926; „Robotnik”, 28.01.1926