RadioPolska.pl - Jeszcze więcej radia!

Jeszcze więcej radia!
Ilustracja tytułowa dla dnia: 09.02.1926. Bohumil Vydra i jedna z jego książek. Źródło: Polona.pl, rodopisna-revue.tode.cz (http://rodopisna-revue.tode.cz/9-10-10_soubory/20-21_trnka-vydra.pdf)

Wtorek, 9 lutego 1926 roku, był drugim dniem zapisów na organizowany w Poznaniu praktyczny kurs budowy radioodbiorników. Ci, którym w wyznaczonych godzinach – od 18 do 19 – nie udało się dotrzeć do gmachu Collegium Medicum przy ulicy Fredry 10, mieli jeszcze jedną szansę – w środę o tej samej porze. Początek zajęć zaplanowany został na 20 lutego na godzinę 18:30. Jak zaznaczono, szkolenie przeznaczone było dla osób posiadających elementarne wiadomości teoretyczne na temat radia.

Kurs będzie się składał z pięciu zebrań, na których pp. uczestnicy w niewielkich grupach po kilka osób wykonają następujące prace: 1) budowa odbiornika detektorowego, 2) budowa audionu, 3) budowa audionu ze sprzężeniem zwrotnem, 4) posilacz nizkiej częstotliwości i 5) posilacz wysokiej częstotliwości. Stowarzyszenie [Radjotechników Polskich – przyp. KS] udziela pp. uczestnikom wszystkie niezbędne do „bastlowania” akcesorja (kondensatory, lampy, transformatory itd.). Kierownictwo kursu obejmie p. asyst. L. Kozłowski przy udziale pp. członków sekcji amatorskiej stowarzyszenia. […]

Opłata za kurs (uiszczana przy zapisie) wynosi 15 zł. Osoby niezamożne, lecz dostatecznie obeznane z radjo, mogą być częściowo lub całkowicie zwalniane od opłat.

Była to połowa ceny najtańszego odbiornika oferowanego w tym czasie przez PTR. Wczoraj wspominaliśmy też o oficjalnym uruchomieniu stacji nadawczej u naszych południowych sąsiadów… być może to zapowiedź tej uroczystości stała się pretekstem do organizacji przy Narbutta wieczoru czeskiego. Tak te dwie godziny poświęcone liryce, pieśni i muzyce czeskiej po emisji recenzował Lul.

Wieczór powyższy zaszczycił swą obecnością minister pełnomocny republiki Szechosłowackiej, pan Robert Flieder. Ciekawie ułożony program poprzedził słowem wstępnem prof. dr Bohumil Vydra, który w związłem przemówieniu naszkicował obraz rozwoju kultury artystycznej Czech w stuleciu ubiegłem, oświetlając szczegółowiej jej stan obecny. Następnie wykonane zostały pieśni i wyjątki z oper czeskich przez p. Marję Frenklównę i p. Gustawa Iwo – przeważnie po czesku. Trio Kmita (p. Marja Pohlowa, p. Lidja Kmitowa i p. Michał Borzakowski) odegrało melodyjne Trio G-moll Smetany oraz solowe utwory Dvoraka i Suka. Kilka wierszy najnowszych liryków czeskich (w przekładzie polskim W. Bunikiewicza) odczytał p. Alojzy Kaszyn. Pod każdym względem udany koncert zakończyła p. Franzlówna odśpiewaniem czeskiego Hymnu Narodowego.

Bohumil Vydra był czeskim polonistą, leksykografem, dialektologiem, historykiem literatury i tłumaczem. Urodził się w roku 1889. Studiował bohemistykę, slawistykę i germanistykę. Od roku 1917 uczył języka polskiego. Nad Wisłę trafił w roku 1922. Przez osiem lat był wykładowcą na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie działał na rzecz zbliżenia kulturalnego Polski i Czechosłowacji. W roku 1928 został odznaczony Orderem Odrodzenia Polski. W latach trzydziestych powrócił do Czechosłowacji.

Na zakończenie przyjrzyjmy się jeszcze wspominanemu przed dwoma dniami artykułowi Janusza Odyńca „Znaczenie radjofonji dla Polski”, który opublikowany został w „Radjofonie Polskim” z 7 lutego 1926 roku.

Żyjemy pomiędzy dwoma groźnymi sąsiadami, którzy odrazu zrozumieli znaczenie radja i choć w takiej Rosji nie starczało rządowi Sowietów pieniędzy dla nakarmienia głodujących, jednak pieniądze na zradjofikowanie kraju znalazły się i znaleźć się musiały, bo wielkorządcy sowieccy zrozumieli, że pieniądze wydane na radjo lepiej ugruntują ich władzę niż gdyby je wydali dla nakarmienia głodnych. Podobnie dobrze zrozumiały znaczenie radja dla państwa Niemcy, czego dowodem 18 zbudowanych tam radjofonicznych stacji nadawczych.

Dalej autor wskazywał jakie korzyści jakie radio daje społeczeństwu i wyliczał niekonsekwencje polskiego rządu w stosunku do radia. Pośród wymienionych punktów znalazła się m.in. kwestia kształcenia dorosłych i unifikacji trzech porozbiorowych dzielnic kraju.

Należy zwrócić uwagę na fakt nigdzie dotąd nie poruszany, że radjofon, posiadając wpływ na uczucia i umysły społeczeństwa, jest w możności stworzyć taką atmosferę, jaka wyrościła kulturę grecką, cywilizację rzymską, dzisiejszą kulturę i cywilizację europejską oraz rozwój Ameryki.

Sama jednak przydatność radja dla celów unifikacji Polski oraz oświecenia publicznego zdawałoby się powinna była zdecydować Rząd do otoczenia radja jak najdalej idącą opieką. Tymczasem Rząd nie tylko, że tego nie zrobił, ale potraktował radjo na równi z pijaństwem, rozpustą, hazardem, tj. za cenę tolerowania radja w kraju ciągnie z niego zyski w postaci ceł i podatku dwudziestoprocentowego od handlu radjotechnicznego (specjalnie radjotechnicznego!) nic w zamian za to nie dając ani na budowę stacji nadawczych, ani na prowadzenie transmisji, ani na przemysł radjotechniczny, na propagandę, na kształcenie zawodowe i wyższe – na nic!!!

Program na wtorek, 9 lutego 1926 roku (Warszawa)

Część I

Odczyt: O współczesnej poezji i muzyce czeskiej
Bohumil Vydra /lektor języka czeskiego na Uniwersytecie Warszawskim/

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Jan Malat: Holubica, golubica
Maria Frenklówna (śpiew)*

* – ówczesna prasa podawała Franzlówna (poprawne nazwisko ukazało się w „Radjofonie Polskim” z 21.02.1926)

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Rudolf Friml: Pieśni
Maria Frenklówna (śpiew)*

* – ówczesna prasa podawała Franzlówna (poprawne nazwisko ukazało się w „Radjofonie Polskim” z 21.02.1926)

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Juliusz Zejer: Potlesk
Bohumil Vydra /lektor języka czeskiego na Uniwersytecie Warszawskim/

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Jan Rokyta: Gitara
Alojzy Kaszyn

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

J.S.Machar: Sonet do szopenowskiej melodii
Alojzy Kaszyn

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Wiktor Dyk: Sentymentalny kuplet ze starego wodewilu
Alojzy Kaszyn

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Józef Holy: Książki (w przekładzie Witolda Bunikiewicza)
Alojzy Kaszyn

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Pieśni czeskie
Gustaw Iwo (śpiew) /baryton opery warszawskiej/

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Część II

Bedřich Smetana: Trio g-moll op. 15 na fortepian, skrzypce i wiolonczelę (I. Moderato assai, II. Allegro, ma non agitato, III. Finale. Presto)
Trio Kmita – Lidia Kmitowa (skrzypce), Maria Pohlowa (fortepian), Michał Borzakowski (wiolonczela)

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Bedřich Smetana: Aria z opery Hubička
Maria Frenklówna (śpiew)*

* – ówczesna prasa podawała Franzlówna (poprawne nazwisko ukazało się w „Radjofonie Polskim” z 21.02.1926)

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Bedřich Smetana: Aria z opery Sprzedana narzeczona
Maria Frenklówna (śpiew)*

* – ówczesna prasa podawała Franzlówna (poprawne nazwisko ukazało się w „Radjofonie Polskim” z 21.02.1926)

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Bedřich Smetana: Nakamenujte proroky*
Maria Frenklówna (śpiew)**

* – ówczesna prasa podawała Ne kamenujte proroky

** – ówczesna prasa podawała Franzlówna (poprawne nazwisko ukazało się w „Radjofonie Polskim” z 21.02.1926)

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Antonín Dvořák: Cisza leśna
Michał Borzakowski (wiolonczela)

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Vítězslav Novak: Wspomnienie op. 6 nr 3 <Vzpomínky>
Maria Pohlowa (fortepian)

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Josef Suk: Un poco triste
Lidia Kmitowa (skrzypce)

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Antonín Dvořák: Taniec słowiański nr 2
Lidia Kmitowa (skrzypce)

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Czeski hymn narodowy
Maria Frenklówna (śpiew)*

* – ówczesna prasa podawała Franzlówna (poprawne nazwisko ukazało się w „Radjofonie Polskim” z 21.02.1926)

„Radjofon Polski” (21.02.1926)

Komunikaty

„Radjofon Polski” (7.02.1926), „Polska Zbrojna” (8.02.1926), „Nasz Przegląd” (9.02.1926)

Ilustracja tytułowa: Bohumil Vydra i jedna z jego książek

Źródło ilustracji tytułowej: Polona.pl, rodopisna-revue.tode.cz (http://rodopisna-revue.tode.cz/9-10-10_soubory/20-21_trnka-vydra.pdf)

Comments

There are no comments

Post a comment