Na czwartkowy wieczór kierownictwo warszawskiej stacji radiofonicznej zaplanowało muzykę polską. Wykonywać mieli ją obchodząca tego dnia pięćdziesiąte urodziny Lucyna Robowska (fortepian) oraz Nina Grudzińska (śpiew), której akompaniować miał kompozytor Ludomir Michał Rogowski. W programie przewidziano także dokończenie odczytu inż. Eugeniusza Porębskiego o Kanale Panamskim. Jednak tym razem technika spłatała radiowcom figla i – z uwagi na trzaski – audycję przerwano po kwadransie. Ostatecznie inż. Porębski pojawił się w studiu przy Narbutta 13 lutego, piętnasty odcinek „Wiernej rzeki” powtórzono 18 lutego, a wieczór muzyki polskiej wyemitowano 22 lutego.

O tym z jakimi jeszcze problemami mierzyli się ówcześni radiowcy można było przeczytać na łamach „Radjofonu Polskiego” z 7 lutego.

Godzina szósta zbliża się. Od kilku minut wszystko już gotowe do rozpoczęcia transmisji. Mikrofon sprawdzony, maszyny czynne. Z zegarkiem w ręku czekam na wybicie 18.00-ej. Telefon. Aha – to z pewnością dzwoni dr K., żeby podyktować ścisły czas. „Witam pana doktora. Dobrze, słucham. – Więc godzina piąta, minut pięćdziesiąt osiem, sekund dwadzieścia pięć. – Tak, uregulowałem. Jeszcze raz… sekund czterdzieści… dziękuję”.

Moja „Omega” od wczoraj pospieszyła się o pięć sekund. – „Możemy zaczynać, jestem gotów”, odzywa się zrównoważony głos inżyniera Rabęckiego. Stoję już przed mikrofonem. Kilka słów do artystów, raczej do artystki, artysty jeszcze nie ma, a tak obiecywał solennie, że za kwadrans szósta będzie już na miejscu, „bo to widzi pan, wolę już wcześniej, żeby się oswoić, odchrząknąć, wziąć kilka nut, bo to u was, panie, podobno się śpiewa jak w jakimś pudle wywatowanem, nic się nie widzi, to jest, chciałem powiedzieć, nie słyszy ani siebie ani akompanjamentu. Nawet Gruszczyński podobno tak się stremował, że palpitacji dostał, więc ja już będę punktualnie, niema co mówić, murowane, za kwadrans szósta jestem, nawet zrobimy jeszcze ostatnią próbę z fortepjanem… Tak, tak, naturalnie – samochodem – Narbutta 29”… Kobiety w tym wypadku są punktualniejsze, albo, jeżeli się spóźnią, no to zawsze dla bardzo ważnej przyczyny: „Tramwaj był przepełniony, nie mogłam się dostać, samochodu nie było, a koń dorożkarza był siwy, ponieważ to daje pecha więc czekałam na drugi tramwaj, a myślałam, że to ja nie o szóstej śpiewam, jak mi pan mówił, tylko po siódmej, bo przecież koncert trwa od szóstej do ósmej, więc ja już wolę przez skromność gdzieś tam pod koniec”… Rozczulające!

Ostatnie porozumiewawcze zdania… ręka spoczywa już na klamce mikrofonu… „Wszystko gotowe? Uwaga! – zaczynam”. Mikrofon włączony: „Hallo, hallo, Radjo Warszawa”…. poraz nie wiem który powtarzam przydługą formułkę. Urozmaicam ją w dozwolonych granicach, więc jednego dnia będzie „za zezwoleniem i poparciem”, drugiego „za zezwoleniem i przy poparciu” – moi słuchacze niewątpliwie konstatują te drobne warjanty oficjalnej formułki – kto wie, może wyprowadzają z tego jakieś wnioski… Program dzisiejszy… w części pierwszej… Antoni Adamus… odczyt profesora… część lokalna…” padają stereotypowe zapowiedzi. „Uwaga! Zaczynamy część pierwszą! Pani Aniela M… odśpiewa…”. Odstępuję na paluszkach od mikrofonu – skinienie w stronę artystów. Uroczyście brzmią pierwsze akordy akompanjamentu. Idę do amplifikatora, gdzie inż. Rabęcki ze słuchawkami na głowie w skupieniu operuje wzmacniaczem. „Czy dobrze?” – „Dobrze”. – Idę na salę odbiorczą do aparatu kontrolnego. Głos brzmi czysto, wyraźnie, akompanjament jest sharmonizowany… Przed telefonem siedzi woźny i odbiera biuletyn meteorologiczny. Za chwilę wręcza mi kartkę: „Beletyn metrologiczny”. Przeglądam prognozę: „skierunkuf wschodnich… odwilcz…” tak, tak, wielką rolę do odegrania ma jeszcze w Polsce nauczyciel ludowy. Pieśń skończona… „Dobrze, niech pani w ten sam sposób, z tej pozycji, tylko przy nutach wysokich i fortissimo proszę jeszcze więcej od mikrofonu się odwracać. Fortepjan – mniej pedału, poza tem dobrze. Co? – Nie, pana R. jeszcze nie ma. Jeżeli nie nadejdzie teraz, niech pani śpiewa trzecią pieśń – trudno mówi się. Uwaga! Włączam mikrofon”. – Anons – skinienie ręką – już. Leci piosenka, akord za akordem. Artystka rozśpiewała się, głos wydobywa się spokojnie, równo. Nie czuć skrępowania, tremy…

Tymczasem wsuwa się cichutko postać p. Rabęckiego i z miną tajemniczą pokazuje mi palcami „dwa”. Rozumiem. Mam przerwać na dwie minuty. Oczekuję końca pieśni, anonsuję: „przerwa dwie minuty”. Wyjmuję zegarek. Jest już dwanaście po 18.00-ej. A śpiewaka ciągle jeszcze niema!

Ciąg dalszy nastąpi… Na zakończenie odnotujmy jeszcze niezwykły artykuł, którego część pierwsza ukazała się tego dnia w „Dzienniku Poznańskim”. Druga ukazała się dzień później. Niezwykły, bowiem o tekście „Spostrzeżenia dla radjoamatorów. Przeszkody w aparatach odbiorczych”, który napisał Tadeusz Wize, w jednym z kolejnych numerów redakcja napisała coś takiego:

Naszym Czytelnikom kącika „Radjo” komunikujemy, że artykuł p. T. Wizego „Spostrzeżenia dla radjoamatorów” wskutek zamiany manuskryptów dostał się bez naszej woli do numeru. Ze względów natury technicznej nie zdołano go wczas z num. Usunąć. Art. ten nie nadawał się zupełnie do działu „Radjo” i do druku nie był przeznaczony.

Uszanujemy zatem wolę redakcji i nie powielimy go po stu latach… ale zainteresowanych odsyłamy do gazety.

Ilustracja tytułowa: Lucyna Robowska i Nina Grudzińska

Źródło ilustracji tytułowej: Narodowe Archiwum Cyfrowe