RadioPolska.pl - Jeszcze więcej radia!

Jeszcze więcej radia!
Ilustracja tytułowa dla dnia: 09.03.1926. Inż. Kazimierz Jackowski i zdjęcia z I Ogólnokrajowej Wystawy Radiowej. Źródło: „Pierwsza Ogólnokrajowa Wystawa Radiowa – informator”; „Radio-Amator” 5-6/1926

We wtorek, 9 marca 1926 roku – po trwającej ponad dwa miesiące przerwie – radiowcy z Narbuta powrócili do pomysłu „widowiska słuchowego”. Tym razem było jednak skromniej niż w listopadzie i grudniu poprzedniego roku. W komedii „Świeczka zgasła” Aleksandra Fredry pojawiają się tylko dwa głosy – Pani i Pana. Panią była Irena Solska, Panem – Alojzy Kaszyn. Spektakl poprzedził odczyt poświęcony autorowi utworu. Wygłosiła go znana już z naszego cyklu poetka, dramatopisarka i działaczka społeczna Zofia Wojnarowska.

„Świeczka zgasła” – przemiła jednoaktówka Fredry nadaje się jak mało która komedja do odegrania przed mikrofonem. Djalog, płynący równo i spokojnie, ogromnie nadający się do subtelnego frazowania – plastyka postaci scenicznych, mistrzowską ręką zawarta w tekście komedji, jednolite tło akcji łatwo oddziaływujące na wyobraźnię słuchacza – wszystko to, razem wzięte, pozwalają zaliczyć utwór ten do repertuaru teatru radjofonicznego.

Nie należy chyba podnosić, iż „Pani” w interpretacji p. Ireny Solskiej już po pierwszych zdaniach rzuconych w mikrofon wyłoniła się w wyobraźni naszej jako osoba żywa i wyraźna w sylwetce. „Pan” p. Kaszyna rysował się wyobraźni naszej równie plastycznie. „Zmiana frontu” w drugiej połowie komedji (kiedy nie widzący dotychczas siebie Pan i Pani nagle spostrzegają, iż byli w błędzie, mniemając, on, że ona jest starą i brzydką – ona, że on nie jest już młodym i przystojnym) uwypukliła się wyraźnie przez zapoczątkowanie szybszego tempa djalogu oraz jaśniejszą barwą głosową (szczególnie u „Pana”). Nie wątpimy iż liczni radjosłuchacze spędzili słuchając „Świeczki” ze słuchawkami na głowie przyjemne i miłe pół godzinki.

Następnie stacja PTR wyemitowała koncert zespołu Antoniego Adamusa oraz odczyt Mariana Godeckiego o celach i zadaniach oświaty pozaszkolnej.

Tego samego dnia w „Polsce Zbrojnej” i „Kurjerze Poznańskim” – a dzień wcześniej również w „Ilustrowanej Republice i wieczornym wydaniu „Kurjera Warszawskiego” – ukazały się doniesienia dotyczące warszawskiej wystawy radiowej. W większości opierały się one na przywoływanym już przez nas w lutym artykule z „Radjofonu Polskiego” oraz tekście inż. Kazimierza Jackowskiego z „Polski Zbrojnej”. Do niego – z braku miejsca – jeszcze nie sięgnęliśmy, nadróbmy to zatem teraz. W pierwszej części autor zwracał uwagę na szczupłe kadry fachowców i opóźnienia, jakie ma Polska w rozwoju radia, a także na zagraniczną propagandę płynącą do mieszkańców kresów. Przekonywał, że nadszedł czas, aby przekonać rządzących, że zagadnienia polskiej radiotechniki są tak samo ważne, jak obrona przeciwlotnicza i walka o dostęp do morza.

Temu celowi ma służyć wystawa jako manifestacja tego, co zostało zrobione i tego, co jeszcze leży odłogiem. Komitet wystawy rozwinął akcję w celu zorganizowania pięciu zasadniczych działów:

1) Działu „naukowo-dydaktycznego”, którego celem będzie nauczanie publiczności zasad współczesnej radjotechniki; osiągnie się to przez pokazy-demonstracje trzydziestu kilku działów z fizyki, elektrotechniki i encyklopedji radjotechniki. Pawilon ten będzie organizowany pod egidą Ministerstwa Oświaty. Oddzielny pawilon „historyczno-muzealny” będzie mieć za zadanie przedstawić retrospektywnie rozwój radjoodbiorników, radjonadajników, mikrofonów, słuchawek itd. pozatem będzie zwierać podobizny wielkich twórców podstaw radjotechniki i szeregu wybitnych organizatorów o wszechświatowej sławie. Na przewodniczących poszczególnych sekcji w tym dziale zostali uproszeni M. Pożaryski, profesor Politechniki Warszawskiej, kpt. inż. Groszkowski, docent Politechniki, prof. Sokolcow, jeden z najbliższych współpracowników znanego prof. Popowa z Piotrogrodu, który równocześnie z Marconim stworzył swego czasu podstawy do budowy pierwszych radjoodbiorników.

2) Działu „radjoamatorskiego”, w którym nieliczne jeszcze rzesze polskich radjoamatorów przedstawią swoje pomysły i konstrukcje w zakresie sprzętu radjotechnicznego (głównie odbiorniki). Ten dział winien obudzić specjalne zainteresowanie wychowawców młodzieży, albowiem praca konstrukcyjno-montażowa nad radjoodbiornikami znakomicie przyczynia się do wynalazczości i pogłębia kulturę i zmysł elektrotechniczny bardzo słabo dotychczas rozwinięty w naszem społeczeństwie; ze względu na wartość ruchu konstrukcyjno-radjoamatorskiego dla idei przysposobienia wojskowego minister spraw wojskowych i minister oświaty mają w projekcie przeznaczyć pewne sumy jako nagrody za najbardziej udane konstrukcje.

3) Działu „przemysłowo-zawodowego”, gdzie będą wystawione przedewszystkiem fabrykaty krajowe z zakresu radjotechniki i z pokrewnych dziedzin: z elektrotechniki np. akumulatory, suche baterje, linki antenowe itd., a pozatem eksponaty zagraniczne.

4) Specjalnego działu wojskowej radjotechniki, który przedstawi rozwój sprzętu wojskowego, wielorakie zastosowanie radjo do celów wojny i pokaże społeczeństwu te wielkie wysiłki, które wojskowość poczyniła celem podniesienia poziomu wojskowej radjotelegrafji i zaopatrzenia wojska we współczesny sprzęt radjotechniczny. Minister spraw wojskowych polecił zorganizowanie tego działu szefowi Wydziału Wojsk Łącnzości.

5) Specjalnego działu „radjokomunikacji”, który zilustruje wszystko to, co dotychczas zostało zrobione w Polsce w zakresie komunikacji radjotelegraficznej i radjotelefonicznej. Dział ten z natury rzeczy winien być zorganizowany przez Generalną Dyrekcje Poczt i Telegrafów. Komitet wystawy poczynił starania u ministra przemysłu i handlu i generalnego dyrektora, aby ten pawilon pod względem skali i treści nie ustępował Innym.

Inżynier Jackowski wskazał też termin imprezy – od 15 do 24 maja 1926 roku.

Program na wtorek, 9 marca 1926 roku (Warszawa)

Część I

Odczyt: Aleksander hr. Fredro
Zofia Wojnarowska /poetka; dramatopisarka; działaczka społeczna/

„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (8.03.1926), „Rzeczpospolita” (8.03.1926), „Echo Warszawskie” (9.03.1926), „Nasz Przegląd” (9.03.1926)

Aleksander Fredro: Świeczka zgasła (jedna scena – rzecz się dzieje w leśnej chacie)
Irena Solska /aktorka Teatru im. Bogusławskiego/, Alojzy Kaszyn [Pan]

„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (8.03.1926), „Rzeczpospolita” (8.03.1926), „Echo Warszawskie” (9.03.1926), „Nasz Przegląd” (9.03.1926)

Część II

Koncert: Za dawnych dobrych czasów
Zespół orkiestralny P.T.R. pod kierownictwem Antoniego Adamusa

„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (8.03.1926), „Rzeczpospolita” (8.03.1926), „Echo Warszawskie” (9.03.1926), „Nasz Przegląd” (9.03.1926)

Część III – Powszechne radjo-wykłady

Odczyt: Cel i zadania oświaty pozaszkolnej
Marian Godecki /przewodniczący Centralnego Komitetu Kursów dla Dorosłych/

„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (8.03.1926), „Rzeczpospolita” (8.03.1926), „Echo Warszawskie” (9.03.1926), „Nasz Przegląd” (9.03.1926)

Komunikaty

„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (8.03.1926), „Rzeczpospolita” (8.03.1926), „Echo Warszawskie” (9.03.1926), „Nasz Przegląd” (9.03.1926)

Ilustracja tytułowa: Inż. Kazimierz Jackowski i zdjęcia z I Ogólnokrajowej Wystawy Radiowej

Źródło ilustracji tytułowej: „Pierwsza Ogólnokrajowa Wystawa Radiowa – informator”; „Radio-Amator” 6-7/1926

Comments

There are no comments

Post a comment