Wspominaliśmy już, że w środę – 10 marca 1926 roku – wbrew zapowiedziom nie zostały wyemitowane mowy wygłaszane podczas obrad Rady Ligi Narodów w Genewie. Na tę rewolucję trzeba było jeszcze zaczekać… Inna – w dawnej stolicy Polski – czaiła się tuż za rogiem.

Zarząd krakowskiego Radjoklubu donosi, że w dniach 12 (piątek) i 17 (środa) b.m. o 12-1 w nocy Krakowska spółka tramwajowa puści na próbę wozy zaopatrzone urządzeniami usuwającemi iskrzenie, a zatem usuwającemi przeszkody w odbiorze produkcyj radjofonicznych. Próby odbędą się na linji tramwajowej Nr 6 (Starowiślicka, Rynek, Wiślna, Zwierzyniecka na Salwator) jak następuje: o 12 wyjedzie z remizy ku Salwatorowi pierwszy wóz nieiskrzący, a 12.20 wyjedzie drugi wóz bez nowych urządzeń, a zatem iskrzący. O 12.40 pierwszy wóz wróci od Salwatora do remizy, o 1 wróci wóz drugi. Zarząd Krak. Radjoklubu wzywa członków do czynienia pilnych obserwacyj odnośnie do jakości odbioru z zanotowaniem czasu (kiedy słychać trzaski, a kiedy nie słychać) i do zakomunikowania rezultatów zarządowi Radjoklubu. Według programów w dniach powyżej wymienionych czynna jest do 12 do 1 w nocy stacja Londyn-Daventry (fala 365 m i 1600 m). Stacja dębnicka nie będzie podczas prób czynną.

Co powodowało, że wozy nie iskrzyły i jaki wpływ miało to na odbiór niestety nie udało nam się ustalić.

Korzystając z faktu, że Lul odpuścił sobie recenzowanie audycji ze środy – przed mikrofonem stacji PTR wystąpili wtedy soliści-debiutanci oraz dyrektor Biura Zjazdów Samorządów Maurycy Jaroszyński – zerknijmy na inną stronę „Radjofonu Polskiego”. We wspominanym już przez nas numerze z 7 marca znalazły się statystyki dotyczące rozwoju ruchu radiowego w Polsce. Ich analizy podjął się Stanisław Odyniec.

Z zestawień poniższych wynika, że w dn. 31.XII.25 r. było w Polsce ogółem 4945 legalnych radjoodbiorników. Z liczby powyższej przypada na samą dyrekcję Warszawską 2147 radjoodbiorników, tj. prawie połowa ogólnej ilości radjoodbiorników w całej Polsce. Objawem charakterystycznym jest uwidocznienie w tablicy zmniejszenie się zgłaszanych radjoodbiorników w miesiącach letnich, co byłoby wykładnikiem zastoju spowodowanego sezonem martwym. […]

Interesującem jest zestawienie wzrostu liczby wydawanych pozwoleń w dyrekcji Warszawskiej, a mianowicie: czerwiec 1925 – 113 pozwoleń, lipiec – 144 pozwolenia, sierpień – 94 pozwolenia, wrzesień – 108 pozwoleń, październik – 76 pozwoleń, listopad – 89 pozwoleń, grudzień – 122 pozwolenia, styczeń 1926 – 386 pozwoleń.

Z zestawienia powyższego widać jaki wpływ na zainteresowanie radjem wywiera miejscowa radjofoniczna stacja nadawcza. Miesiąc lipiec tj. czas wznowienia działalności stacji warszawskiej zaznaczył się zwiększeniem ilości wydanych pozwoleń na odbiorniki, gdy równocześnie w innych dyrekcjach obserwuje się objaw odwrotny. Powtórne zamknięcie stacji w m. sierpniu spowodowało zmniejszenie się liczby wydanych pozwoleń. Natomiast przyznanie przez Rząd koncesji Spółce Radjofonicznej i w związku z tem obudzenie się nadziei szybkiego powstania większej stacji nadawczej miało jako skutek wzrost w m. wrześniu liczby zgłoszonych do rejestracji odbiorników. Rozwianie się tych nadziei, a więc odroczenie budowy stacji koncesyjnej było powodem ponownego spadku zainteresowania się społeczeństwa radjem w m. październiku i listopadzie. Dopiero uruchomienie ponownie stacji warszawskiej w końcu m. listopada r.z. daje w wyniku gwałtowny przyrost zarejestrowanych odbiorników, liczba których dosięga w m. styczniu r.b. cyfry 383, co stanowi przeszło pięciokrotnie większy przyrost niż odpowiedni przyrost w m. październiku r.z. i największy jaki zanotowany wogóle w statystyce Gen. Dyr. P. i T.

Następują tu rozbieżności, które nie powinny się raczej zdarzać inżynierowi… nie tylko pomiędzy liczbami 386 i 383 w powyższym tekście, ale też pomiędzy danymi przywołanymi w artykule – 4945 i 2147 radioodbiorników – a tymi w tabeli – 4775 (+269 firmowych) i 2069 (+109 firmowych). Nienajszczęśliwsze jest także stwierdzenie o wznowieniu działalności w lipcu, sugerujące że w czerwcu audycji nie było wcale…

Ilustracja tytułowa: Fragment statystyk dot. upoważnień na posiadanie odbiorników

Źródło ilustracji tytułowej: „Radjofon Polski” 10/1926