Wydarzyło się 12.03.1926

Nazywana „setnym koncertem” audycja Tymczasowej Warszawskiej Radjostacji Nadawczej nie była w sposób szczególny zapowiadana w prasie codziennej, za to po fakcie krótsze i dłuższe wersje depeszy ukazały się m.in. w „Kurjerze Warszawskim”, „Rzeczpospolitej”, „Gazecie Warszawskiej Porannej”, „Echu Warszawskim”, „Robotniku” i „Gazecie Kaliskiej”.
Audycji piątkowej nadano charakter uroczystości jubileuszowej. Do programu audycji wprowadzono odtworzenie opery Leoncavallo „Pajace” z udziałem znakomitych artystów p. A. Czapską, pp. A. Gołębiowskim, T. Ordą i G. Iwo oraz M. Janowskim. Pozatem kilkugodzinny koncert ten urozmaicony był produkcjami p. St. Argasińskiej, Trio Kmita i p. M. Borzakowskiego. Pięknie wypadła solowa gra na cytrze p. Z. Zdziennickiej-Bergerowej. Miłym urozmaiceniem programu były piosenki p. M. Rentgena. Całość wypadła imponująco, jak pod względem doboru, tak i wykonania.
Licznie zgromadzeni przedstawiciele prasy, świata artystycznego i kół radjotechnicznych mieli możność zapoznania się na miejscu z urządzeniami technicznemi, zakulisową stroną radjokoncertów, które zyskały już u nas dużą popularność i pod względem artystycznym stoją na wysokim poziomie.
Ludziom i instytucjom, które zdołały sprostać trudnym początkom polskiej radjofonji należy się duże uznanie za ogrom pracy włożonej i wytrwałość.
To wersja najbardziej rozbudowana spośród gazet codziennych – z „Echa Warszawskiego”. Inne spojrzenie przestawił zaangażowany w działalność stacji Adam Wieniawski z „Rzeczpospolitej”. Oprócz opisu koncertu jubileuszowego zamieścił on podsumowanie tych stu audycji, w których przeszło dwustu artystów wykonało z górą 1500 utworów.
Koncert jubileuszowy, istotnie imponujący rozmiarem bogatego programu i wysoką miarą wykonawców trwał cztery godziny – od 6-ej do 10-ej wiecz. Wzięli w nim udział: znakomite śpiewaczki pp. Czapska i Argasińska, pp. Orda, Janowski, Ivo i Gołębiowski, świetna skrzypaczka p. Ł. Kmitowa, znana solistka na cytrze p. Zdziennicka-Bergerowa, doskonały wiolonczelista p. Borzakowski, pjaniści p. Pohlowa i prof. Śmidowicz, oktet Adamusa i inni. Warunki atmosferyczne były dla uroczystości tej podobno wyjątkowo sprzyjające.
Oczywiście najbardziej rozbudowaną relację przedstawił przebudzony już Lul w „Radjofonie Polskim”:
Imponująco przedstawiał się program setnego koncertu, imponująco się zapowiadał i nie mniej dobrze przeszedł. Koncert powyższy był bezwarunkowo punktem kulminacyjnym całej dotychczasowej działalności stacji PTR i godnem ukoronowaniem wysiłków sprężystego i inteligentnego kierownictwa programów stacji. Zasługą jest to – jak podniósł swej przemowie red. St. Odyniec, vice-prezes CKPZR – pp. dyr. Rom. Rudniewskiego i red. Alojzego Kaszyna – niespożytej energji, zmysłowi organizacyjnemu, pomysłowości, smakowi artystycznemu i wysokiemu zrozumieniu kulturalnej misji radjofonji przypisać należy, iż programy Radjostacji osiągnęły poziom najwyższy, który był wogóle do osiągnięcia w odnośnych warunkach. Podkreślić należy, jak to zaznaczył red. St. Odyniec, iż „Polskie Radjo” było jedynem źródłem podpory materjalnej stacji, jak również fakt, iż „Polskie Towarzystwo Radjotechniczne” PTR bezinteresownie udzieliło urządzeń radjonadawczych. Dzięki ofiarnej pracy licznych artystów, którzy przez Studjo Radjostacji się przewinęli zdołano wprowadzić w czyn zamierzenia artystyczne kierownictwa i podnieść poziom koncertów na wyżyny, mogące często służyć wzorem dla innych stacji europejskich.
Dyr. Rudniewski przedstawił w swem przemówieniu historję próbnej stacji PTR od chwili jej powstania i podkreślił rolę, jaką mała ta stacyjka w historji radjofonji polskiej odegrała.
Właściwy program zaczął się operą „Pajace”. Podkreślić należy, iż precyzyjna praca Stacji oraz wyjątkowo korzystne warunki atmosferyczne zapewniły nieskazitelny odbiór aż do końca transmisji. Pajace odśpiewane zostały z tak wielką werwą i takim nerwem dramatycznym przez świetny zespół wykonawców, iż wywołały wrażenie jaknajwyższe. Głos p. Adeliny Czapskiej poraz pierwszy występującej przed mikrofonem brzmiał bez zarzutu, to samo powiedzieć można o innych wykonawcach. Świetni byli pp. Gołębiowski i Orda – niezrównany w prologu… – na wyżynie zadania stał p. Iwo i p. Janowski. P. Ferszko doskonale wywiązał się z akompanjamentu, mniejsze jednak używanie pedału jest bezwarunkowo wskazane.
W części trzeciej usłyszeliśmy prof. Lewensteina i Śmidowicza jako wykonawców sonaty Kreutzerowskiej Beethovena. W dalszym ciągu odśpiewała szereg pieśni polskich nasz „słowik radjofoniczny”, p. Stanisława Argasińska. Kilka mazurków Chopina odegrał prof. Śmidowicz, Trio Kmita wystąpiło z perłą swego repertuaru – Trio A-moll Czajkowskiego – później grał p. Borzakowski, a p. Zofja Zdziennicka-Bergerowa urozmaicała program solem na cytrze.
Z kolei p. Adamus, który wzmocnił swój zespół na jubileuszowy koncert do rozmiarów oktetu, zaprodukował nam program doborowy, poczem zjawił się popularny p. Marjan Rentgen z „Perskiego Oka”, witany okrzykami i brawami zgromadzonych nastacji gości, nareszcie p. Stanisław Rudnicki wprawił w zdumienie słuchaczy grając na organkach ustnych, jak na skrzypcach. Zamknięto mikrofon o g. 11 m. 16.
I ponownie w poszczególnych relacjach mamy rozbieżności czasowe… W prasie codziennej przy okazji tej relacji zapowiadano, że PTR swoje audycje nadawał będzie do niedzieli, 21 marca… a już cztery dni później – w święto Zwiastowania Pańskiego – w eterze miało pojawić się Polskie Radjo. Miało…
Program na piątek, 12 marca 1926 roku (Warszawa)
Część I – Przemówienia okolicznościowe
Przemówienie okolicznościowe
„Radjofon Polski” (21.03.1926)
Przemówienie okolicznościowe
„Radjofon Polski” (21.03.1926)
Część II
Ruggero Leoncavallo: Opera PajacePosłuchaj: Utwór
* – gazety „Rzeczpospolita” i „Echo Warszawskie” nie podały obsady
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926), „Radjofon Polski” (21.03.1926)
Część III
Ludwig van Beethoven: Sonata Kreutzerowska A-dur Nr 9 op. 47 (I. Adagio sostenuto – Presto, II. Andante con variazioni, III. Finale. Presto)Posłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926), „Radjofon Polski” (21.03.1926)
Część IV – Muzyka polska
Mieczysław Karłowicz: O nie wierz temuPosłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Mieczysław Karłowicz: Pod jaworemPosłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Mieczysław Karłowicz: ZawódPosłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Mieczysław Karłowicz: Z erotykówPosłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Fryderyk Chopin: Cztery mazurki
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Ignacy Jan Paderewski: Piosnka dudarza*Posłuchaj: Utwór
* – ówczesna prasa podawała Dudarz
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Eugeniusz Pankiewicz: Na dobranoc
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Stanisław Moniuszko: Piosnka żołnierza*Posłuchaj: Utwór
* – ówczesna prasa podawała: Piosnka żołnierska
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Władysław Żeleński: O Jaśku spod Sącza*Posłuchaj: Utwór
* – ówczesne gazety pisały Jasiek z pod Sącza
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Część V
Piotr Czajkowski: Trio „Pamięci wielkiego artysty” a-moll op. 50 (I. Pezzo elegiaco, IIa. Tema con variazioni, IIb. Variazione finale e coda)Posłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Część VI
Ludomir Różycki: Drugi Nokturn fis-moll op. 30Posłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Victor Herbert: Serenada
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Gra solowa
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Część VII
Béla Kéler: Uwertura Poświęcenie świątyni op. 95 <Tempelweihe>Posłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Piotr Czajkowski: Suita Kaprys włoskiPosłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Johann Strauss: Walc królewskiPosłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Stanisław Moniuszko: Uwertura BajkaPosłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Giacomo Meyerbeer: Taniec z pochodniami
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Vittorio Monti: CzardaszPosłuchaj: Utwór
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Część VIII
Rozchmurzcie wasze oblicza! – wesoła wiązanka wokalno-muzyczna
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Rozchmurzcie wasze oblicza! – wesoła wiązanka wokalno-muzyczna
„Radjofon Polski” (7.03.1926), „Polska Zbrojna” (11.03.1926), „Rzeczpospolita” (11.03.1926), „Echo Warszawskie” (12.03.1926), „Nasz Przegląd” (12.03.1926)
Ilustracja tytułowa: Bankiet z okazji setnej transmisji stacji PTR
Źródło ilustracji tytułowej: „Radjofon Polski” 12/1926


Comments
There are no comments