Sobotnie „Echo Warszawskie” przynosiło wiadomość podaną dzień wcześniej przez „Gazetę Kaliską”(!) – o postępach przy budowie stacji nadawczej Polskiego Radia.

Montaż 6-klw-owej stacji nadawczej „Polskiego Radjo” odbywa się obecnie w tempie przyśpieszonem i zakończony zostanie około 20 bm. Pracami kieruje dyrektor techniczny „Polskiego Radjo”, p. Władysław Heller przy pomocy inżyniera angielskiego, przedstawiciela londyńskich warsztatów Marconiego.

Stosownie do porozumienia przy nabywaniu dawnej radjostacji, montaż odbywa się na terenie fabrycznem Polskiego Towarzystwa Radjotechnicznego i wykonywany jest przez polskich monterów oddanych do dyspozycji „Polskiego Radjo” przez PTR.

I tu widać zgodną współpracę dwóch spółek, które jeszcze na początku 1925 roku były powiązane, a później – na ostatniej prostej walki o koncesję – w tajemniczych okolicznościach zaczęły ze sobą konkurować.

Skoro przywołaliśmy już piątkową „Gazetę Kaliską”, to na chwilę pozostańmy jeszcze przy lokalnej prasie z tego dnia. Z braku miejsca nie wspomnieliśmy wczoraj o pewnym zdjęciu, które ukazało się w łódzkiej „Ilustrowanej Republice”… Przedstawiony na nim został „największy na świecie głośnik radiowy”. Wedle opisu we wnętrzu rogu – bo taki miał kształt – siedzi konstruktorka, inż. Gilda Break. Poszukiwania zarówno osoby, jak i tej fotografii w prasie światowej nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Po kilku godzinach spędzonych na stronach archiwów i bibliotek z całego świata możemy jednak stwierdzić, że w tamtym okresie rywalizacja o największy głośnik była bardzo zaawansowana. Inne zdjęcie z kobietą – tym razem siedzącą na przewyższającym ją wzrostem głośniku – w sierpniu 1925 roku wydrukował „Express Kaliski”. To fotografia ilustrująca wystawę na Medison Square w Nowym Jorku. W październiku 1925 roku największy na świecie głośnik wytworzony przez Radio Corporation of America miał być prezentowany na wystawie w Waszyngtonie. Gazety z przełomu grudnia 1925 i stycznia 1926 roku informowały zaś o trwającej budowie mierzącego aż 110 stóp wysokości głośnika w Niemczech.

„Dziennik Poznański” z soboty, 13 marca 1926 roku, wracał do zorganizowanej tydzień wcześniej II Wystawy Radiotechnicznej. To za sprawą listów-sprostowań, które dotarły do redakcji.

Dyrekcja Poczt w Poznaniu oficjalnie nie brała udziału w Wystawie Radjotechnicznej, a tylko p. wiceprezes inż. Bogdanowicz dostarczył komitetowi Wystawy danych statystycznych dotyczących radjofonji i radjotelegrafji. Wykresy z tych danych liczbowych na termin ukończone nie były, przeto komitet nie mógł wykorzystać danych statystycznych przez p. Wiceprezesa udzielonych.

Nieotwarcie zatem działu statystycznego było spowodowane wyłącznie przeciążeniem pracą komitetu Wystawy.

List w imieniu poznańskiego oddziału Stowarzyszenia Radiotechników Polskich podpisał jego prezes, Tadeusz Pęczalski. Poniżej wydrukowano jeszcze drugie pismo, autorstwa prezesa Dyrekcji Poczt i Telegrafów Jana Urbańskiego:

1) Dział statystyczny Wystawy Radjotechnicznej nie miał być zorganizowany przez Poznańską Dyrekcję Poczt i Telegrafów, której jestem prezesem. O zamiarach wogóle urządzenia Wystawy, zorganizowania tam działu statystycznego i o przyrzeczeniu nadesłania eksponatów na Wystawę przez Dyrekcję P. i T. nikt nigdy ani oficjalnie ani nieoficjalnie do mnie się nie zwracał, nikogo też nie upoważniałem i nie upoważniłem do zastępowania Dyrekcji P. i T. lub do dawania w jej imieniu przyrzeczenia dostarczenia eksponatów, ani też sam osobiście takiego zobowiązania nie przyjąłem na siebie.

2) Nie odpowiada rzeczywistości, że jedyna Dyrekcja Poczt i Telegrafów nie okazała zainteresowania dla nazwanej Wystawy.

3) Wobec tego upadają dalsze uwagi o „swoistem” pojęciu i „znanej działalności” Dyrekcji P. i T. w dziedzinie radjo, jako zupełnie nieuzasadnione.

Na zakończenie zajrzyjmy do studia przy Narbuta 29. Program złożony z koncertu muzykalno-wokalnego Eleonory Zembrów-Dunajewskiej i Mikołaja Jachno, koncertu marszów zespołu Antoniego Adamusa i „Radjo-kroniki” Mariana Stępowskiego Lul zrecenzował następująco:

Głos p. Zembrów-Dunajewskiej jest czysty i przyjemny w brzmieniu, posiada wcale dobrą szkołę, więc nic też dziwnego, iż występ młodej artystki należy uznać za jeden z najwięcej udanych debiutów przed mikrofonem. Pan Jachno, obdarzony wielkim głosem ma siłę i świeżość, natomiast mógłby stanowczo, przy umiejętniejszej emisji więcej głos swój wyrównać. Pamiętamy p. Jachnę z przed pięciu laty i musimy skonstatować, iż od tego czasu nie znać w nim postępu – brak zaś postępu u tak młodego artysty równa się cofnięciu. Walory głosowe p. Jachny dobrze oddaje radjofon.

Wieczór marszów – ciekawy w pomyśle fatalnie wypadł w realizacji. Inwencja p. Adamusa ograniczyła się do ułożenia dwunastu marszów bez żadnej wytycznej myśli. Nie decydowała tutaj ani chronologia, ani styl, ani narodowość. Ta ostatnia zwłaszcza dała się we znaki. Więc na dwanaście marszów mieliśmy: jeden polski (kompoz. A. Adamusa – w dodatku wcale nie wykonany!), siedem marszów niemieckich, dwa amerykańskie, dwa węgierskie. A polskie? Literatura muzyczna posiada je, nie posiada ich jednak widać zespół p. Adamusa, skoro raczył nas wyłącznie marszami nie koniecznie miłemi dla ucha polskiego, jak np. „Bülow”, „Pod zwycięskim sztandarem” i innemi zaczerpniętymi z repertuaru pruskich orkiestr wojskowych. Na polskiej stacji chcielibyśmy usłyszeć Mazurek Dąbrowskiego, Marsz Legjonistów, Marsz Sokołów itd. nie zaś poszum „Zwycięskiego sztandaru” pruskiego!

Ogromnie interesująco rozpoczął dr Marjan Stępowski swe Radjo-Kroniki, przedstawiając w pierwszej pogawędce stan radjofonji na całej kuli ziemskiej.

Ilustracja tytułowa: Największe głośniki świata

Źródło ilustracji tytułowej: „Ilustrowana Republika”, 12.03.1926; Wikipedia (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bundesarchiv_Bild_102-08307,_Berliner_Funkausstellung,_Riesenlautsprecher.jpg); „Express Kaliski”, 9.08.1925; Illustrierte Technik für Jedermann 18/1925