Poświąteczna środa obfitowała w radiowe i okołoradiowe doniesienia. Na początek zajrzyjmy na ulicę Kredytową, bo właśnie tam trwały ostatnie przygotowania do zaplanowanej na 15 maja Pierwszej Ogólnokrajowej Wystawy Radiowej. Spotkanie zrelacjonował „Radjofon Polski”:

Dnia 7 b.m. w lokalu Towarzystwa „Polskie Radjo” w Warszawie odbyło się posiedzenie plenarne Komisji Dydaktyczno-Naukowej Pierwszej Ogólnokrajowej Wystawy Radjowej. Celem posiedzenia było zilustrowanie całokształtu organizacji Wystawy i dotychczasowego przebiegu prac przygotowawczych poszczególnych komisji. Zebraniu przewodniczył prof. M. Pożaryski, Sprawozdanie z prac Komitetu Wykonawczego Wystawy złożył inż. mjr Jackowski, przewodniczący komisji D.-N. Kolejno złożyli sprawozdania: prof. M. Pożaryski, jako przewodniczący Sekcji Dydaktyczno-Naukowej; prof. D. Sokolcew – przewodniczący Sekcji Muzealno-Historycznej; inż. major K. Krulisz – przewodn. Sekcji Wydawniczej; inż. J. Plebański – jako przedstawiciel stowarzyszenia Radjotechników Polskich; por. Jasiński – jako przedstawiciel Wydziału Wojsk Łączności; zastępca naczelnika wydziału Radjo p. Duchowski, jako przedstawiciel Gener. Dyr. Poczt i Telegrafów; Dr K Dawidowski, Dyrektor Dep-tu Min. Oświaty. Ze sprawozdań tych dowiedzieliśmy się, że podczas trwania Wystawy będą urządzone pokazy ilustrujące podstawowe zjawiska w elektrotechnice i radjotechnice. Pokazy te, w liczbie 27, demonstrowane codziennie zostaną urządzone przy pomocy Laboratorjum Politechniki Warszawskiej, Szkoły Wawelberga i Rotwanda, fabryki PTR i T-wa pomocy szkolnych „Uranja” Dział muzealno-historyczny Wystawy będzie ilustrował historyczny rozwój radjotechniki, począwszy od pierwszych typów nadawczych i odbiorczych aparatów, poparty szeregiem tablic, portretów, wykresów i danych statystycznych. Spodziewany jest szereg b. cennych eksponatów od znakomitych radjotechników i instytucji zagranicznych. Staraniem Świata naukowego zostanie wygłoszony szereg odczytów. Wojsko zobrazuje na Wystawie metody szkolenia i pracy Wojsk Łączności, wszystko na żywych przykładach. Będą pokazane radjostacje nadawcze, odbiorcze, na samolotach itp. Gen. Dyrekcja Poczt i Telegrafów zainstaluje na Wystawie całkowite urządzenie centrali odbiorczej, z aparatami piszącymi, praca których będzie demonstrowana. Pawilon Ministerstwa Oświaty bogato ozdobiony dekoracjami z Wystawy Florentyńskiej, zilustruje stan szkolnictwa radjowego w Polsce i zastosowanie radjofonji do celów szkolnictwa powszechnego. Po posiedzeniu gościnny gospodarz lokalu, dyrektor Towarzystwa „Polskie Radjo” p. Zygmunt Chamiec przedstawił zebranym wspaniale urządzone studjo „Polskiego Radia” i amplifikatornię, które są centrum nadawczem polskiej Radjofonji.

Dalsza część artykułu dotyczyła planów Sekcji Amatorskiej. Pojawił się też apel skierowany do warszawskich radioamatorów, aby jako wolontariusze włączyli się jej w przygotowanie.

Z racji, że termin wystawy wyznaczono poza obranymi przez nas ramami czasowymi, w tym miejscu pozwolimy sobie wybiec nieco w przód. W związku z sytuacją w stolicy, znaną z podręczników pod nazwą zamach majowy – trwającymi od 12 maja walkami na ulicach i zmianą władzy – zaplanowane na 15 maja 1926 roku otwarcie wystawy radiowej nie doszło do skutku. Uroczystość tę przełożono na 2 czerwca. Tak relacjonował ją „Express Poranny”:

Otwarcia dokonał kierownik ministerstwa oświaty, prof. Mikułowski-Pomorski w obecności ministra handlu Gliwica, wiceministra wojny gen. Konarzewskiego, podsekretarza stanu Studzińskiego, licznie zebranej generalicji i delegacji instytucyj pracujących w tej dziedzinie. Przybyłych na uroczystość otwarcia powitał w głównym hallu prezes komitetu wystawowego, gen. Rybiński. Po przecięciu taśmy przemówił minister oświaty. W tym momencie „Polskie Radjo” na swojej stacji nadawczej odegrało polonez Chopina, który powtórzył olbrzymi megafon wewnątrz i dwa gigantyczne megafony umieszczone na zewnątrz w oknach gmachu.

Według „Echa Warszawskiego” słychać je było w promieniu półtora kilometra! Wystawa odbywała się w gmachu Szkoły Podchorążych przy Alejach Ujazdowskich, gdzie dziś mieści się Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Zajmowała dwie duże i sześć małych sal na drugim piętrze oraz parter, na którym ulokowały się działy wojskowy i pocztowy. Obejrzenie wszystkiego miało zajmować co najmniej cztery godziny. W związku z dużą liczbą zwiedzających zdecydowano się przełożyć termin zamknięcia wystawy. Ostatecznie doszło do niego nie 13, jak zapowiadano po otwarciu, a 17 czerwca 1926 roku.

Dnia 17 b.m. o godz. 10 m. 30 wieczorem pierwsza ogólnokrajowa wystawa radjowa po 16-tu dniach trwania została zamknięta. Przez salony Szkoły Podchorążych za cały czas trwania Wystawy przesunęło się około 60000 osób.

To „Nowy Kurjer Polski”. Przeważała młodzież, wiele grup przybywało z prowincji.

Wróćmy do 7 kwietnia 1926 roku. W Krakowie obradowano wtedy na temat nadchodzącego święta Konstytucji 3 Maja.

We środę dnia 7 b.m. odbyło się w sali Rady miejskiej pod przewodnictwem wiceprez. Rollego, przy udziale komisarza rządu Ostrowskiego i wieceprez. Wielgusa posiedzenie Komitetu obchodu święta 3 Maja. W posiedzeniu wzięli udział przedstawiciele duchowieństwa, władz rządowych, autonomicznych, wojskowości i szeregu instytucyj i organizacyj społecznych. Komitet wyłonił z siebie komitet ściślejszy pod przew. gen. Czikla oraz 10 sekcyj. Następnie komitet zatwierdził program obchodu przedstawiony przez gen. Czikla.

Jeden z jego elementów związany był bezpośrednio z radiem…

W wigilję święta narodowego w niedzielę 2-go maja: Radjo-stacja krakowska obwieści na wsze strony rozpoczęcie obchodu, podnosząc jego znaczenie dla narodu.

Dokonało tego dziewięciu prelegentów obwieszczających światu w różnych językach znaczenie Konstytucji 3 Maja. Według doniesień „Nowego Dziennika”, w języku hebrajskim przemawiał wówczas krakowski adwokat, dr Dawid Bulwa.

Nie było to jedyne zadanie przewidziane dla zbudowanej w gimnazjum przy ulicy Studenckiej stacji. Dzień później – według „Głosu Narodu” o godzinie 12:00 i 21:00, a według „Ilustrowanego Kuryera Codziennego” o 20:00 – nadana została audycja specjalna. Po niej nastąpiła przerwa, która trwałą do października 1926 roku, kiedy to w związku z tygodniem lotniczym przewidziano dwie audycje z odczytami i koncertami. Więcej o działalności Krakowskiej Radiostacji Oświatowej napiszemy przy okazji jej audycji z 16 kwietnia.

Na koniec zasygnalizujmy, że środowy „Kurjer Poznański” – jako pierwszy po rozpoczęciu prób przez Polskie Radio – powrócił też do sprawy zakłóceń generowanych przez stację radiotelegraficzną na Cytadeli… Z braku miejsca w dzisiejszym odcinku przywołamy ten tekst jutro.

Ilustracja tytułowa: Plan Pierwszej Ogólnokrajowej Wystawy Radiowej

Źródło ilustracji tytułowej: „Pierwsza Ogólnokrajowa Wystawa Radiowa – informator”