W sobotę, 10 kwietnia 1926 roku, wiadomością dnia… a w zasadzie popołudnia było z pewnością kolejne przełożenie oficjalnego otwarcia rozgłośni Polskiego Radia. O tym, że stanie się to nie 11 a 18 kwietnia informował wieczorny „Kurjer Poznański”, „Nasz Przegląd” i „Robotnik”, a w kolejnych dniach również „Nowa Reforma”, „Elektro- i Radjotechnika”, „Kurjer Polski”, „Kurjer Warszawski”, „Warszawianka”, „Gazeta Kaliska” i oczywiście „Radjofon Polski”. Powodu zmiany terminu nie wskazywano, podawano jednak, że w inauguracji weźmie udział premier i zarazem minister spraw zagranicznych Aleksander Skrzyński. Można przypuszczać, że to właśnie jego kalendarz wymusił taką zmianę – w poniedziałek, 12 kwietnia, wyruszał pociągiem do Pragi i Wiednia. Był to zresztą gorący czas…

Czterdziestoczteroletni Skrzyński ze Stronnictwa Prawicy Narodowej funkcję ministra spraw zagranicznych w rządzie Władysława Grabskiego sprawował od 27 lipca 1924 roku, premierem został 20 listopada 1925 roku. Jego radiowe wystąpienie było jednym z ostatnich w roli prezesa Rady Ministrów. 20 kwietnia 1926 roku – po wyjściu z koalicji rządowej posłów Polskiej Partii Socjalistycznej – złożył dymisję, która przyjęta została 5 maja. W nawiązaniu do panującej wówczas atmosfery odnotujmy, że do PPS należeli Zofia Praussowa, Stanisław Pławski i Antoni Pączek, którzy atakowali rząd w sprawie koncesji przyznanej Polskiemu Radiu. Na stanowisku premiera Skrzyńskiego zastąpił Wincenty Witos, co w konsekwencji doprowadziło do wspominanego już w naszym cyklu zamachu majowego.

Każdy kolejny dzień przynosił dalsze szczegóły dotyczące inauguracji programu Polskiego Radia. 13 kwietnia pisano już o wystąpieniu Skrzyńskiego nie tylko po polsku, ale też po angielsku i francusku, słowie wstępnym Zygmunta Chamca – również w tych trzech językach – recytacjach dzieł Wyspiańskiego, Reymonta i Żeromskiego oraz prezentacji utworów Chopina. Ujawniono też pierwszych artystów – prof. Józefa Turczyńskiego (fortepian), Adelę Comte-Wilgocką (śpiew) i Ludwika Ursteina (akompaniament). 17 kwietnia dodawano, że głos zabiorą też Stanisław Grabski, minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego, prezes Tadeusz Sułowski i prof. Stanisław Niewiadomski, a także aktorzy – Helena Gromnicka, Maria Strońska, Halina Starska, Zygmunt Nowakowski, Stefan Jaracz i Aleksander Zelwerowicz. Jak brzmiało to ostatecznie napiszemy w setną rocznicę inauguracji – 18 kwietnia.

Informacja o zmianie terminu rozpoczęcia regularnej emisji przez Polskiego Radia nie była jedyną radiową wiadomością soboty. 10 kwietnia 1926 roku we Lwowie odbyło się posiedzenie radioklubu lwowskiego, w którym wziął udział delegat z Warszawy, dyrektor Polskiego Towarzystwa Radjotechnicznego Roman Rudniewski. Jednym z tematów było założenie własnej stacji nadawczej.

Przy sposobności uprasza się wszystkich pp. radjoamatorów o ustawienie swoich aparatów odbiorczych na falę warszawską 480 metr. W niedzielę, dnia 11.4.1926 o godzinie 19-20 gdyż w tym czasie wygłoszone będzie specjalne przemówienie dla Lwowa w sprawie wyst. radiofonicznej Warszawskiej od 15 do 24 maja 1926. O wynikach odebranych wrażeń prosimy zawiadomić p. dra L. Wołowicza ustnie lub pisemnie: Lwów ul. Trzeciego Maja 11a.

Ustalenia ze spotkania przekazywała lwowska „Chwila”. Autorem niedzielnego odczytu był Eugeniusz Porębski.

Na zakończenie – za sprawą „Gazety Kartuskiej” – zajrzyjmy do miejscowości Lniano w powiecie świeckim. Też w kwestii radiowej…

Przed kilkadziesiąt laty nikt z nas nie byłby myślał, że my tutaj mieszkając w tucholskich borach będziemy się przysłuchiwali koncertom, wykładom itd. w Ameryce, Francji, Anglji i wielu innych krajach. Dziś powiedzieć można, że myśl taka obróciła się u nas w czyn, a to przez pobudowanie wielkiej stacji radjofonicznej u Romana Cidła. Mamy więc sposobność codziennie dowiedzieć się o najnowszych zajściach z całego niemal świata.

Ilustracja tytułowa: Wejście do siedziby Polskiego Radia przy ulicy Kredytowej, kominek w studiu i artykuły o przesunięciu inauguracji

Źródło ilustracji tytułowej: Narodowe Archiwum Cyfrowe; „Robotnik”, 10.04.1926; „Kurjer Poznański”, 10.04.1926; „Nasz Przegląd”, 10.04.1926