Wydarzyło się 12.04.1926

W poniedziałek, 12 kwietnia 1926 roku, rozpoczynał się ostatni tydzień prób stacji nadawczej Polskiego Radia. Tego dnia nadano aż cztery odczyty. O godzinie 18:00 znany już słuchaczom z fali 380 metrów Aleksander Jankowski mówił o Polsce współczesnej, jej położeniu, obszarze, klimacie i sieci wodnej, godzinę później dr Antoni Rząd przybliżał warunki do gromadzenia płynnego kapitału w Polsce, a o 19:20 prezes Związku Polskich Organizacji Rolniczych Kazimierz Fudakowski zastanawiał się czy i dlaczego zagadnienia rolnicze powinny interesować wszystkich. Tematy związane z wsią powróciły o 20:00, kiedy Jerzy Grosicki wygłaszał odczyt o roli rolnictwa w życiu gospodarczym Polski. Pozostały czas wypełniły komunikaty i muzyka.
Przebieg koncertów należy uznać za pomyślny – zarówno co do strony zewnętrznej nadawania, jak i artystycznej wykonania. Z uznaniem podnieść należy dążenie kierownictwa do punktualności, wyrażające się w ścisłem przestrzeganiu zapowiedzianych przerw oraz w punktualnem rozpoczynaniu nadawań. Pożądanemby było jednak natychmiastowe komunikowanie długości pauzy po skończeniu numeru – tymczasem zdarza się często, że utwór się skończył – następuje cisza, oczekujemy więc numeru dalszego – tymczasem po długiem wyczekiwaniu słyszymy zapowiedź, że nastąpi przerwa tylu a tylu minutowa. Jest to niepożądane, gdyż irytuje słuchacza, który długo przebywa w nieświadomości co właściwie ma nastąpić.
Dalej Lul skupił się na kwestii nazewnictwa.
Obecnie przyjęta formułka zapowiadania (Halo! Halo! Polskie Radjo Warszawa, fala 480 metrów) wydaje nam się szczęśliwie ułożoną. Mamy głównie na myśli połączenia wyrazów „Radjo” i „Warszawa”. W prasie zagranicznej spotykamy się coraz częściej z żądaniem ujednostajnienia sposobu zapowiadania stacji – a to w celu łatwiejszego zorjentowania się słuchaczy obcej narodowości, nie posiadających języka, w którym anonsuje odnośna stacja. Z drugiej strony posiadają obecnie stacje najrozmaitsze miasta prowincjonalne o nazwach nic nie mówiących cudzoziemcowi oraz towarzystwa o zawiłych i skomplikowanych tytułach. Trudnoby było (przynajmniej w dobie obecnej wymagać, ażeby wszystkie stacje na całym świecie przyjęły jeden i ten sam język międzynarodowy obok języka ojczystego do zapowiadania. Gdyby jednak przyjęto jako zasadę umieszczanie wyrazu „Radjo” – wyrazu naprawdę międzynarodowego, o brzmieniu jednakowo dla wszystkich zrozumiałem, przed nazwą miasta – to podobny sposób znakomicie ułatwiałby zorjentowanie się wśród nawału wyrazów obcych, z jaką stacją mamy do czynienia. Zasada powyższa ma wszelkie widoki powodzenia na terenie międzynarodowym. Nieustalona jeszcze żadną uchwałą odnośnych ciał międzynarodowego ustawodawstwa radjowego zaszczepia się samorzutnie. Zapoczątkowana zdaje się przez Wiedeń, który zapowiada „Radio – Wien”, rozszerza się stopniowo i na inne stacje. Dzisiaj znamy już „Radio – Bacelona”, „Radio – Budapeszt” itd. Więc jakiś hiszpan, do ucha którego dostaną się niezrozumiałe dla niego wyrazy polskie, złapie jednak wyraz „radjo” – i zrozumie, że następujący po nim wyraz „Warszawa” oznacza miasto. Połączenie wyrazów „Polskie Radjo – Warszawa” nic nie zmienia zasady powyższej i szczęśliwie łączy ścisłość ze zrozumiałością.
Połączenie to było na tyle szczęśliwe, że kolejne pokolenia Polaków mają w uszach zapowiedź: „Tu Polskie Radio Warszawa w Programie Pierwszym”…
Na zakończenie – podobnie jak wczoraj – przenieśmy się do Wielkopolski… Tym razem jednak nie do zmagającego się z zakłóceniami Poznania, a 50 kilometrów na północny-zachód od niego – do Gniezna. Dokładnie sto lat temu zawiązał się tam radioklub.
Z inicjatywy profesora fizyki przy tut. gimnazjum męskiem p. Jana Baczyńskiego odbyło się dnia 12 bm. o godz. 8 wiecz. w sali fizykalnej gimnazjum zebranie konstytucyjne Radjo-Klubu. Zebranie zagaił p. prof. Baczyński objaśniając zadanie i znaczenie mającego się utworzyć Klubu. Polska pozostaje pod względem radjotelefonji w tyle w stosunku do innych państw europejskich, więc Klub ma przed sobą rozległe pole działania w dziedzinie rozpowszechniania elektryczności wogóle, a w szczególności w dziale budowy radjo-aparatów, urządzenia radjo-stacyj i propagowaniu radjotelefonji w najszerszem tego słowa znaczeniu.
Zainteresowanie wśród zebranych było bardzo wielkie. Po zapisaniu się obecnych członków wybrano tymczasowy zarząd w skład którego weszli: jako prezes p. prof. Baczyński, jako wiceprez. p. Kazimierz Szymański, jako skarbnik p. Wiesław Średzki, jako zast. sk. p. Stanisław Lubelski i jako sekret. p. Wacław Jędrowski. Klub będzie nosił nazwę „Radjo-Klub w Gnieźnie”. Następne zebranie będzie już połączone z pierwszym wykładem z dziedziny elektrotechniki.
Wpisy na członków poza zebraniami przyjmuje sekretarz p. Jędrowski, ul. III Maja 1, 13, w godzinach między 1 a 3 i o 7 po poł. Z prowincji mogą się zgłaszać członkowie pisemnie. Ze względu na ważność rozpowszechniania radjotelefonji i uświadamiania społeczeństwa w tym kierunku należy przypuszczać, że Klub ten zyska w krótkim czasie bardzo wielką liczbę członków i sympatyków.
Po wyczerpaniu obrad zebranie o godz. ½ 10 zamknięto. Z naszej strony życzymy nowo utworzonej placówce kulturalnej pomyślnego rozwoju. Dla informacji jak dalece radjotelefonja jest rozpowszechniana w naszem mieście zaznaczamy, że obecnie mamy … stacji odbiorczych.
Szkoda, że redaktor nie wstawił liczby w miejscu tych trzech kropek… Sądząc po późniejszych wzmiankach w prasie gnieźnieński radioklub był dość aktywny.
Program na poniedziałek, 12 kwietnia 1926 (Polskie Radjo)
Koncert
„Radjofon Polski” (11.04.1926), „Kurjer Warszawski” (12.04.1926), „Polska Zbrojna” (12.04.1926)
Odczyt: Polska współczesna – położenie geograficzne, obszar państwa, układ powierzchni, klimat, sieć wodna*
* – gazety „Radjofon Polski” i „Polska Zbrojna” nie podały tematu i prelegenta
„Radjofon Polski” (11.04.1926), „Kurjer Warszawski” (12.04.1926), „Polska Zbrojna” (12.04.1926)
Koncert
„Radjofon Polski” (11.04.1926), „Kurjer Warszawski” (12.04.1926), „Polska Zbrojna” (12.04.1926)
Odczyt: Warunki do gromadzenia płynnego kapitału w Polsce
* – gazety „Radjofon Polski” i „Polska Zbrojna” nie podały tematu i prelegenta
„Radjofon Polski” (11.04.1926), „Kurjer Warszawski” (12.04.1926), „Polska Zbrojna” (12.04.1926)
Odczyt: Czy i dlaczego zagadnienia rolnicze powinny wszystkich interesować
„Radjofon Polski” (11.04.1926)
Komunikat rolniczy
„Radjofon Polski” (11.04.1926)
Odczyt: Rola rolnictwa w życiu gospodarczem Polski
„Radjofon Polski” (11.04.1926)
Koncert wieczorny: Muzyka operetkowa i taneczna
„Radjofon Polski” (11.04.1926)
Ilustracja tytułowa: Gimnazjum Męskie w Gnieźnie
Źródło ilustracji tytułowej: Narodowe Archiwum Cyfrowe


Comments
Powstawanie "Radjo-Klubów" w tamtych czasach, kojarzy mi się z powstawaniem klubów komputerowych z przełomu lat 80. i 90. XX wieku :)